Νέα διάσταση αποκτά η εξάπλωση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, μετά την επιβεβαίωση του πρώτου περιστατικού που αποδίδεται σε τοπική μετάδοση στην Κρήτη. Την ίδια ώρα, τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν σημαντική αύξηση των λοιμώξεων σε πανελλαδικό επίπεδο, με δεκάδες σοβαρά περιστατικά να απαιτούν νοσηλεία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μία 63χρονη γυναίκα από το Ρέθυμνο, η οποία νοσηλεύεται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Ρεθύμνου. Η ασθενής εμφάνισε συμπτώματα που παρέπεμπαν σε προσβολή του νευρικού συστήματος και αρχικά απευθύνθηκε σε ιδιώτη γιατρό. Μετά την αξιολόγηση της κατάστασής της μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου οι εργαστηριακές εξετάσεις επιβεβαίωσαν ότι είχε προσβληθεί από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Καθοριστικό στοιχείο για την αξιολόγηση του περιστατικού αποτελεί το γεγονός ότι η 63χρονη δεν είχε πραγματοποιήσει ταξίδι εκτός Κρήτης κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα πριν εμφανίσει συμπτώματα. Έτσι, το κρούσμα αντιμετωπίζεται ως το πρώτο που σχετίζεται με μετάδοση του ιού εντός του νησιού, αν και παραμένει σε εξέλιξη η επιδημιολογική διερεύνηση προκειμένου να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο τόπος έκθεσής της.
Η γυναίκα παραμένει υπό στενή ιατρική παρακολούθηση στη ΜΕΘ, χωρίς να έχει χρειαστεί διασωλήνωση.
Το περιστατικό δεν είχε καταγραφεί στην τελευταία εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, καθώς η διαδικασία συγκέντρωσης των σχετικών δεδομένων είχε ολοκληρωθεί στις 11 το πρωί της 26ης Αυγούστου.
Στην Κρήτη είχε προηγηθεί ακόμη μία περίπτωση λοίμωξης, που αφορούσε 75χρονο ο οποίος νοσηλεύτηκε στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου. Ωστόσο, εκείνο το κρούσμα χαρακτηρίστηκε εισαγόμενο, καθώς ο ασθενής είχε μετακινηθεί από την Αττική και εκτιμήθηκε ότι η μόλυνσή του είχε συμβεί εκεί.
Μεγάλη αύξηση μέσα σε μία εβδομάδα
Τα στοιχεία έως τις 26 Αυγούστου αποτυπώνουν έντονη κυκλοφορία του ιού στη χώρα. Συνολικά είχαν καταγραφεί 232 εγχώρια κρούσματα, με τα 75 από αυτά να δηλώνονται μέσα σε διάστημα μόλις μίας εβδομάδας.
Ιδιαίτερα υψηλός είναι ο αριθμός των ασθενών που εμφάνισαν νευρολογικές επιπλοκές. Από τα 232 περιστατικά, τα 165 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, μεταξύ των οποίων εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα και οξεία χαλαρή παράλυση. Οι υπόλοιποι 67 ασθενείς είτε είχαν ηπιότερα συμπτώματα είτε δεν εμφάνισαν νευρολογική συμπτωματολογία.
Παράλληλα, 19 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Όλοι οι θάνατοι αφορούν άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ η διάμεση ηλικία των θυμάτων ήταν τα 85 έτη. Στους ασθενείς που παρουσίασαν προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, η διάμεση ηλικία ήταν τα 75 χρόνια.
Κατά την τελευταία καταγραφή, 73 ασθενείς παρέμεναν στα νοσοκομεία. Από αυτούς, οι 26 νοσηλεύονταν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και ένας σε Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας.
Σοβαρό περιστατικό και σε 13χρονο παιδί
Ανάμεσα στα περιστατικά που έχουν καταγραφεί βρίσκεται και το πρώτο σοβαρό κρούσμα σε ανήλικο. Πρόκειται για παιδί ηλικίας 13 ετών, το οποίο ανήκει σε ευπαθή ομάδα και παρουσίασε συμπτώματα από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Το παιδί χρειάστηκε να νοσηλευτεί, ωστόσο η πορεία του ήταν τέτοια ώστε να λάβει εξιτήριο και πλέον βρίσκεται στο σπίτι του.
Η μετάδοση μπορεί να συνεχιστεί και το φθινόπωρο
Παρά την ολοκλήρωση του Αυγούστου, ο κίνδυνος δεν θεωρείται ότι υποχωρεί άμεσα. Η δραστηριότητα του ιού εκτιμάται ότι βρίσκεται σε περίοδο κορύφωσης, ενώ οι συνθήκες μπορούν να επιτρέψουν τη συνέχιση της μετάδοσης και κατά τους φθινοπωρινούς μήνες.
Οι υψηλές θερμοκρασίες, η αυξημένη υγρασία, η παρουσία στάσιμων νερών και η παρατεταμένη δραστηριότητα των κουνουπιών αποτελούν παράγοντες που ευνοούν τη διατήρηση της κυκλοφορίας του ιού.
Η φετινή εικόνα συγκρίνεται ήδη με το 2018, χρονιά κατά την οποία είχαν καταγραφεί συνολικά 317 κρούσματα. Το 2026, ο αριθμός είχε ήδη φτάσει τα 232 πριν από την ολοκλήρωση του Αυγούστου.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κατά κύριο λόγο μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κοινών κουνουπιών και όχι μέσω της συνηθισμένης κοινωνικής επαφής. Η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται, περίπου οκτώ στους δέκα, δεν παρουσιάζει συμπτώματα.
Σε λιγότερο από το 1% των λοιμώξεων εκδηλώνεται νευροδιεισδυτική νόσος. Αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης αντιμετωπίζουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα και όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα.
Η πρόληψη στο επίκεντρο
Για τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν υπάρχει εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική αντιική θεραπεία, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικά τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.
Μεταξύ των συστάσεων περιλαμβάνονται η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, η τοποθέτηση σητών και κουνουπιέρων και η επιλογή ρούχων που καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος του σώματος, ιδιαίτερα από το σούρουπο και μετά.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η εξάλειψη πιθανών εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών. Η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, γλάστρες, δοχεία και υδρορροές αποτελεί βασικό μέτρο περιορισμού του κινδύνου, καθώς η επιδημιολογική εικόνα δείχνει ότι η κυκλοφορία του ιού παραμένει έντονη.
