Με ιδιαίτερα ουσιαστικές επισημάνσεις για τη συμπεριφορά των νέων, την εφηβεία και τη χρήση ουσιών τοποθετήθηκε ο εκπαιδευτικός ψυχολόγος και Υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης Ζακύνθου ΣΤΟΡΓΗ Τιμόθεος Στραβοπόδης, μιλώντας στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη στον ραδιοφωνικό σταθμό Πρίσμα 90.2.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ανέλυσε σε βάθος τις αιτίες που οδηγούν τους εφήβους σε επικίνδυνες επιλογές, τονίζοντας πως η χρήση ναρκωτικών ουσιών δεν αποτελεί την πραγματική αιτία του προβλήματος, αλλά ένα σύμπτωμα βαθύτερων δυσλειτουργιών που εντοπίζονται στην οικογένεια και την κοινωνία.
Όπως επεσήμανε, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική μεταβολή στο αξιακό σύστημα των νέων. Η ταχύτητα της εποχής, η επιρροή του διαδικτύου και η πίεση της καθημερινότητας δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά μεγαλώνουν με ελλείμματα σε ουσιαστική επικοινωνία. Οι γονείς, επιβαρυμένοι με επαγγελματικές υποχρεώσεις, στερούνται συχνά τον απαραίτητο ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά τους.
Ο κ. Στραβοπόδης υπογράμμισε ότι ο έφηβος δεν χρειάζεται μόνο υλική υποστήριξη αλλά κυρίως συναισθηματική παρουσία. Έχει ανάγκη από κατανόηση, ασφάλεια και ουσιαστική ακρόαση. Όταν αυτά δεν παρέχονται στο οικογενειακό περιβάλλον, στρέφεται σε άλλες ομάδες, κυρίως συνομηλίκων, αναζητώντας αποδοχή και στήριξη.
Αναφερόμενος στον ρόλο της παρέας, σημείωσε ότι αποτελεί φυσιολογικό και σημαντικό στάδιο της εφηβείας, καθώς συμβάλλει στην αυτονομία και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας. Ωστόσο, όταν το παιδί δεν διαθέτει αυτοπεποίθηση και κριτική σκέψη, μπορεί εύκολα να επηρεαστεί αρνητικά και να οδηγηθεί σε επικίνδυνες συμπεριφορές.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη βιολογική διάσταση της εφηβείας, εξηγώντας ότι οι νέοι βιώνουν έντονα συναισθήματα και παρουσιάζουν τάση για ρίσκο, καθώς οι εγκεφαλικές λειτουργίες που σχετίζονται με την κρίση και τον αυτοέλεγχο δεν έχουν ακόμη ωριμάσει πλήρως. Αυτό εξηγεί γιατί συχνά προβαίνουν σε πράξεις που αργότερα αδυνατούν να ερμηνεύσουν.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η έλλειψη κατανόησης από τους ενήλικες οδηγεί σε αντίδραση, η οποία μέχρι ενός σημείου είναι φυσιολογική. Όταν όμως ξεπερνά τα όρια, μπορεί να εξελιχθεί σε παραβατικότητα ή αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.
Σχετικά με τις εξαρτήσεις, τόνισε ότι δεν περιορίζονται μόνο στη χρήση ουσιών. Αντίστοιχα ανησυχητικές είναι και συμπεριφορές όπως η επικίνδυνη οδήγηση, η βία, η κοινωνική απομόνωση και ο αυτοκτονικός ιδεασμός. Όλα αυτά συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένας έφηβος.
Απαντώντας στο ερώτημα γιατί ακόμη και παιδιά εύπορων οικογενειών οδηγούνται σε ουσίες, ξεκαθάρισε ότι το οικονομικό επίπεδο δεν αποτελεί προστατευτικό παράγοντα. Η έλλειψη συναισθηματικής σύνδεσης, η απουσία ορίων και η υπερβολική ανοχή ισοδυναμούν με παραμέληση, ακόμη και όταν υπάρχουν υλικές παροχές.
Επεσήμανε επίσης ότι οι αλλαγές στη συμπεριφορά των εφήβων δεν εμφανίζονται ξαφνικά. Αποτελούν αποτέλεσμα συσσωρευμένων εμπειριών και ελλείψεων. Οι γονείς οφείλουν να είναι σε εγρήγορση για ενδείξεις όπως η απομόνωση, η επιθετικότητα, η πτώση στη σχολική επίδοση και η αλλαγή κοινωνικού κύκλου.
Αναφορικά με τη χρήση κάνναβης και την αντίληψη ότι δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, ο κ. Στραβοπόδης υπογράμμισε ότι το βασικό ζήτημα είναι η ικανότητα των νέων να θέτουν όρια και να λένε όχι. Οι ουσίες θα υπάρχουν πάντοτε στην κοινωνία, όμως η πρόληψη έγκειται στην ενίσχυση της κρίσης και του χαρακτήρα των νέων.
Στο πλαίσιο αυτό ανέδειξε τον ρόλο του Κέντρου Πρόληψης Ζακύνθου, το οποίο υλοποιεί παρεμβάσεις σε σχολεία, συνεργάζεται με γονείς και εκπαιδευτικούς και οργανώνει δράσεις για τη διαχείριση της εφηβείας και τη σωστή χρήση του διαδικτύου. Όπως σημείωσε, η πρόληψη απαιτεί συνολική και διαρκή προσέγγιση με τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για τη Ζάκυνθο, επισημαίνοντας ότι η έντονη εξάρτηση από τον τουρισμό οδηγεί αρκετούς νέους στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου για εργασία. Το φαινόμενο αυτό αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμπλοκής με ουσίες και παραβατικές συμπεριφορές.
Τόνισε ότι η εκπαίδευση πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, καθώς η εργασία σε μικρή ηλικία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη γνώση και τα εφόδια που απαιτούνται για το μέλλον. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ξεκούρασης, του παιχνιδιού και της δημιουργικής απασχόλησης για τα παιδιά.
Κλείνοντας, ανέδειξε τον ρόλο του αθλητισμού ως σημαντική διέξοδο, καθώς προσφέρει πειθαρχία, στόχους και υγιείς κοινωνικές σχέσεις. Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα προς τους γονείς να σταθούν ουσιαστικά δίπλα στα παιδιά τους, προσφέροντας εμπιστοσύνη, αγάπη και διάλογο.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν σαφές ότι η πρόληψη ξεκινά από το σπίτι, ενισχύεται στο σχολείο και ολοκληρώνεται μέσα σε μια κοινωνία που φροντίζει πραγματικά τους νέους της
