Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο αντιμετώπισης των απλήρωτων ενοικίων τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Μαΐου 2026, εισάγοντας ένα ταχύτερο και πιο ευέλικτο σύστημα για την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου. Η νέα διαδικασία φιλοδοξεί να περιορίσει δραστικά τις καθυστερήσεις που έως σήμερα επιβάρυναν τους ιδιοκτήτες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα άμεσης αντίδρασης απέναντι σε περιπτώσεις ασυνέπειας ή αθέτησης υποχρεώσεων από ενοικιαστές.
Μέχρι σήμερα, η επίλυση τέτοιων υποθέσεων συχνά εξελισσόταν σε χρονοβόρα διαδικασία, με προσδιορισμό δικασίμων μετά από μήνες και αλλεπάλληλες καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων. Το νέο πλαίσιο αλλάζει ριζικά αυτή την εικόνα, μεταφέροντας την αρμοδιότητα έκδοσης των σχετικών διαταγών από τους δικαστές σε πιστοποιημένους δικηγόρους.
Συγκεκριμένα, σε κάθε Πρωτοδικείο θα δημιουργηθούν ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων, οι οποίοι θα είναι επιφορτισμένοι με την έκδοση διαταγών τόσο για την καταβολή οφειλόμενων ενοικίων όσο και για την απομάκρυνση μισθωτών από ακίνητα. Η επιλογή τους θα γίνεται με αυστηρά κριτήρια, όπως ελάχιστη τετραετής επαγγελματική εμπειρία, πλήρης οικονομική τακτοποίηση στους Δικηγορικούς Συλλόγους, απουσία σοβαρών πειθαρχικών παραπτωμάτων και συμμετοχή σε ειδικά επιμορφωτικά προγράμματα.
Η διαδικασία ανάθεσης των υποθέσεων θα πραγματοποιείται με προκαθορισμένο και διαφανή τρόπο, βάσει σειράς στους καταλόγους, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα επιλεκτικής διαχείρισης. Κάθε νέα υπόθεση θα ανατίθεται στον επόμενο διαθέσιμο δικηγόρο, διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση.
Καθοριστικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που αναλαμβάνει την υπόθεση θα υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική διαταγή εντός 20 ημερών, ένα χρονικό όριο που αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με το παρελθόν. Η διαδικασία καλύπτει τόσο τις απαιτήσεις για είσπραξη οφειλών όσο και την απόδοση του ακινήτου στον ιδιοκτήτη.
Παράλληλα, προσδιορίζεται και το οικονομικό σκέλος της διαδικασίας. Η αμοιβή του δικηγόρου ορίζεται στα 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και στα 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου, με την καταβολή να γίνεται εκ των προτέρων μέσω ηλεκτρονικού συστήματος των Δικηγορικών Συλλόγων.
Παρά τη σημαντική επιτάχυνση, η δυνατότητα προσφυγής στη δικαιοσύνη παραμένει ενεργή. Οι ιδιοκτήτες μπορούν να επιλέξουν την κλασική δικαστική οδό, κυρίως σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν νομικές αμφισβητήσεις ή απαιτείται ουσιαστική δικανική κρίση.
Η μετάβαση στο νέο καθεστώς θα γίνει σταδιακά. Έως και τις 30 Απριλίου 2026, οι διαταγές θα εξακολουθούν να εκδίδονται από τους δικαστές, ενώ από την 1η Μαΐου οι νέες αιτήσεις θα εντάσσονται στο νέο σύστημα, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές διαδικασίες συγκρότησης των καταλόγων και εκπαίδευσης των δικηγόρων.
Την ίδια στιγμή, προωθείται και ένα νέο εργαλείο πρόληψης, το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία εντός του 2026. Μέσω διασταύρωσης στοιχείων από φορολογικά δεδομένα και δηλώσεις μισθώσεων, θα δημιουργείται ένα βασικό προφίλ αξιοπιστίας των υποψήφιων ενοικιαστών, χωρίς ωστόσο να δημοσιοποιούνται ευαίσθητες πληροφορίες. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ασφάλεια στις συναλλαγές και να περιοριστούν τα φαινόμενα ασυνέπειας ήδη από το στάδιο της επιλογής μισθωτή.
Οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν μια νέα εποχή στην αγορά ακινήτων, με έμφαση στην ταχύτητα, τη διαφάνεια και την ενίσχυση της προστασίας των ιδιοκτητών.
