Ιδιαίτερα σημαντικές εξελίξεις για τη Ζάκυνθο και συνολικά για τα Ιόνια Νησιά παρουσίασε ο Διευθυντής ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων Θοδωρής Κάρδαρης, μιλώντας στην εκπομπή της Μαριέττας Ποταμίτη στον ραδιοφωνικό σταθμό Πρίσμα 90.2, αναφορικά με την πορεία των έργων διαχείρισης απορριμμάτων, την αναβάθμιση του εργοστασίου στον Λίβα, την αποκατάσταση του Σκοπού, αλλά και τις υποχρεώσεις που υπάρχουν τα επόμενα χρόνια στον τομέα της ανακύκλωσης.
Ο κ. Κάρδαρης εξήγησε αρχικά πως το έργο της Ζακύνθου είχε ξεκινήσει από το 2016, όταν η τότε διοίκηση του Συνδέσμου Καθαριότητας είχε προετοιμάσει τον φάκελο για χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ. Η πρόταση αφορούσε τη δημιουργία νέου Χώρου Υγειονομικής Ταφής και εργοστασίου επεξεργασίας απορριμμάτων, με βάση τα δεδομένα εκείνης της περιόδου. Όπως ανέφερε, η χρηματοδότηση εγκρίθηκε, ακολούθησαν οι σχετικές διαδικασίες και το 2018 υπογράφηκε η μετεγκατάσταση της μονάδας στον Λίβα, ενώ το 2021 υπεγράφη και η σύμβαση κατασκευής του εργοστασίου και του ΧΥΤΥ.
Στη συνέχεια, ωστόσο, επήλθαν σημαντικές αλλαγές στις ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθεσίες για τη διαχείριση απορριμμάτων. Για τον λόγο αυτό, ο ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων κινήθηκε έγκαιρα ώστε τα έργα που βρίσκονταν σε εξέλιξη, τόσο στη Ζάκυνθο όσο και στην Κεφαλονιά, να μετατραπούν σε μονάδες νέας γενιάς, πλήρως εναρμονισμένες με τα σύγχρονα τεχνικά δεδομένα.
Όπως σημείωσε, από τα πέντε έργα που προχωρούν αυτή τη στιγμή πανελλαδικά με τα νέα χαρακτηριστικά, τα δύο αφορούν τα Ιόνια Νησιά. Πρόκειται για τις μονάδες της Ζακύνθου και της Κεφαλονιάς, οι οποίες σχεδιάζονται ως μονάδες τριών ρευμάτων, με δυνατότητα επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, ανακυκλώσιμων υλικών και οργανικών, μέσω διακριτών διαδικασιών.
Ο κ. Κάρδαρης υπογράμμισε ότι αυτή συνιστά τη βασική ποιοτική αλλαγή του έργου. Όπως εξήγησε, ενώ με τον αρχικό σχεδιασμό το υπόλειμμα προς ταφή κυμαινόταν στο 35 έως 40 τοις εκατό, με τη νέα τεχνολογία θα περιοριστεί κάτω από το 10 τοις εκατό. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε σημαντικά αυξημένη ανάκτηση υλικών, καλύτερη αξιοποίηση των απορριμμάτων και σαφώς μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Αναφερόμενος στη σύγκριση Ζακύνθου και Κεφαλονιάς, σημείωσε ότι στην Κεφαλονιά η μονάδα έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί και απομένουν συμπληρωματικές εργασίες, ενώ στη Ζάκυνθο το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αλλαγή σχεδιασμού επιτεύχθηκε ενόσω το έργο βρισκόταν σε φάση κατασκευής. Ήδη έχει υπογραφεί η σχετική σύμβαση και το εργοστάσιο προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της μονάδας, διευκρίνισε ότι θα υπάρχει δυνατότητα επεξεργασίας τριών διαφορετικών ρευμάτων, ωστόσο οι δήμοι έχουν παράλληλα την υποχρέωση να αναπτύξουν συστήματα χωριστής διαλογής οργανικών και ανακυκλώσιμων. Όπως τόνισε, το εργοστάσιο αποτελεί το τελικό στάδιο της διαχείρισης, αλλά απαιτείται σωστή προετοιμασία σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα ευρωπαϊκά χρονοδιαγράμματα, επισημαίνοντας ότι μετά το 2035 οι μονάδες θα ελέγχονται ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις προδιαγραφές χρηματοδότησης. Σε περίπτωση μη επίτευξης των στόχων διαχωρισμού και ανάκτησης, ενδέχεται να υπάρξουν σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης των δήμων, προκειμένου να υλοποιήσουν τα απαραίτητα συστήματα. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται σημαντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα μέσω του περιφερειακού σχεδιασμού, που θα καλύψει ανάγκες σε κάδους, απορριμματοφόρα, πράσινα σημεία, μονάδες κομποστοποίησης και λοιπό εξοπλισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα οργανικά απόβλητα, προτείνοντας την άμεση έναρξη πιλοτικών προγραμμάτων με καφέ κάδους και ξεχωριστή συλλογή από μεγάλες επιχειρήσεις, ξενοδοχεία και εστιατόρια. Όπως σημείωσε, ήδη υπάρχει δυνατότητα διαχείρισης οργανικών στον Λίβα, γεγονός που επιτρέπει την άμεση εφαρμογή των πρώτων δράσεων.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η Ζάκυνθος έχει υστερήσει σε θέματα ανακύκλωσης και υποδομών, υπογράμμισε όμως ότι πλέον δεν υπάρχει περιθώριο καθυστέρησης, καθώς δημιουργούνται σύγχρονες υποδομές και διατίθενται τα απαραίτητα εργαλεία. Αυτό που απαιτείται, όπως ανέφερε, είναι σοβαρός σχεδιασμός και συστηματική προσπάθεια από τον Δήμο.
Αποκάλυψε, επίσης, ότι ο ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων εξετάζει την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη δημιουργία κοινών συστημάτων διαχείρισης οργανικών αποβλήτων και ανακύκλωσης για όλα τα νησιά, κάτι που θα εξαρτηθεί από τη βούληση των δήμων να συνεργαστούν.
Για τον Σκοπό, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συσκέψεις και τεχνικές διαδικασίες στην Αθήνα για τις τελικές λύσεις αποκατάστασης. Ήδη εκπονείται μελέτη εφαρμογής, ενώ συνεχίζονται καθαρισμοί και εργασίες πρόσβασης. Το έργο διαθέτει ανάδοχο και χρηματοδότηση και προχωρά κανονικά.
Τέλος, επεσήμανε ότι επόμενος μεγάλος στόχος είναι η δημιουργία δεύτερου κυττάρου υγειονομικής ταφής στον Λίβα, καθώς και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για τις ανάγκες των επόμενων 15 έως 20 ετών. Όπως τόνισε, οι σημερινές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις μελλοντικές απαιτήσεις, ώστε οι τοπικές κοινωνίες να είναι επαρκώς προετοιμασμένες.
Ολοκληρώνοντας, ο Θοδωρής Κάρδαρης χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι προχωρούν ταυτόχρονα η αποκατάσταση του Σκοπού και η υλοποίηση ενός σύγχρονου μοντέλου διαχείρισης απορριμμάτων για τη Ζάκυνθο, επισημαίνοντας ότι οι επιτυχίες αυτές συνοδεύονται από αυξημένες ευθύνες για όλους, με στόχο την επίτευξη ευρωπαϊκών προτύπων.
