Τα πάθη ενός ποδηλάτη

Τη Μεγάλη Παρασκευή το μεσημέρι ετοιμάστηκα για τη λιτανεία του Εσταυρωμένου. Και επειδή ήξερα ότι θα έχει πολλή κίνηση, είπα να πάω με το ποδήλατο. Βρίσκομαι στην παραλιακή οδό και πηγαίνω αργά, ανάμεσα από τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα και από τα αυτοκίνητα που κινούνται. Τα οποία προχωρούν τέσσερα-πέντε μέτρα, σταματούν, ξαναξεκινούν και ούτω καθεξής. Και ξαφνικά, από τα εν κινήσει αυτοκίνητα, που τη δεδομένη στιγμή έχουν σταματήσει, ανοίγει απότομα μία πόρτα. Με χτυπάει στο χέρι (τιμόνι) και με ρίχνει κάτω. Αυτή ήταν η τρίτη φορά που με ρίχνουν από το ποδήλατο. Θα είχα γλιτώσει από το πέσιμο, αν πριν ανοίξει την πόρτα είχε ρίξει μια ματιά από το παράθυρο ή αν η οδηγός είχε κοιτάξει από τον (δεξιό) καθρέπτη της. Θα με έβλεπε δίπλα της.

Με αφορμή αυτό το γεγονός, τα παιδιά μου με παρακάλεσαν να μην ξανακυκλοφορήσω με ποδήλατο. Όμως τα παιδιά μου κάνουν λάθος. Το ποδήλατο είναι σύμβολο ελευθερίας, ισότητας και επαναπροσδιορισμού του δημόσιου χώρου.

Το ποδήλατο μου άρεσε πάντα και συνεχίζει να μου αρέσει. Μου δίνει ζωή. Μου κάνει καλό και ψυχικά και σωματικά. Το να μην ξανακυκλοφορήσω δεν είναι η λύση. Η λύση είναι ο Δήμος να κάνει αυτό που πρέπει. Αυτό που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και χρόνια: να φτιαχτούν ποδηλατόδρομοι. Κανονικοί, όχι σαν αυτόν τον αχαρακτήριστο, τον στο όνομα μόνο ποδηλατόδρομο, τον μοναδικό στην πόλη μας, μεταξύ Αγίου Παύλου και Αγίων Σαράντα, μήκους ούτε 200 μέτρων!

Στην πόλη μας, που πνίγεται καθημερινά από την κίνηση, η εικόνα ενός ποδηλάτη που κυκλοφορεί στους δρόμους μοιάζει με κάτι περίεργο, κάτι ξένο, ενώ θα έπρεπε να είναι ο κανόνας, δεδομένου και του μεγάλου αριθμού ημερών ηλιοφάνειας. Ενώ όλοι αναγνωρίζουν ότι το ποδήλατο αποτελεί ένα από τα πιο φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μετακίνησης, οι συνθήκες που επικρατούν στην πόλη μας κάθε άλλο παρά ευνοϊκές είναι. Επικίνδυνοι δρόμοι και κουλτούρα οδήγησης που συχνά αγνοεί ή περιθωριοποιεί όσους επιλέγουν δύο τροχούς αντί για τέσσερις. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι που αποφασίζουν να κυκλοφορήσουν με δύο τροχούς, όχι μόνο ως πρακτική λύση στις μετακινήσεις τους, αλλά και ως συνειδητή στάση ζωής.

Η σημερινή Δημοτική Αρχή, μετά από δύο και πλέον χρόνια στο τιμόνι του Δήμου, έπρεπε, ανεξάρτητα από το τι έκαναν οι προηγούμενες, να έχει ήδη καταθέσει το δικό της σχέδιο για ποδηλατόδρομους. Αλλά και η αντιπολίτευση να έχει κάνει τη δική της πρόταση. Κι αν δεν ξέρουν πώς να το κάνουν, να ρωτήσουν τους συναδέλφους τους στα Τρίκαλα, στο Μεσολόγγι (η πόλη έχει 17.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 4.000 κάνουν καθημερινή χρήση του ποδηλάτου τους), στην Καρδίτσα (στο κέντρο της πόλης έχει κατασκευαστεί ποδηλατόδρομος μήκους 4 χιλιομέτρων και περιαστικός μήκους 3,5 χιλιομέτρων. Η είσοδος στο κέντρο της πόλης με αυτοκίνητο απαγορεύεται. Αντίθετα, ο επισκέπτης μπορεί να αφήσει το αυτοκίνητό του σε κάποιον από τους δημοτικούς χώρους στάθμευσης και από εκεί να χρησιμοποιήσει δωρεάν ένα από τα ποδήλατα που προσφέρει ο δήμος. Σύμφωνα με μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το 30% των καθημερινών μετακινήσεων στην Καρδίτσα γίνονται με ποδήλατο), στη Λάρισα (ο Δήμος Λάρισας παρέχει καθημερινά δωρεάν ποδήλατα σε κατοίκους και επισκέπτες για τις μετακινήσεις τους στην πόλη, ύστερα από την παράδοση της αστυνομικής τους ταυτότητας) και αλλού.

Να ρωτήσουμε τώρα έναν ή μία οδηγό αυτοκινήτου: είναι το ίδιο εκτεθειμένος/η με έναν ποδηλάτη; Γιατί μας κάνει τόση εντύπωση το ποδήλατο; Ίσα-ίσα που με το ποδήλατο οι ταχύτητες είναι τέτοιες που μπορείς να ελέγξεις και να προβλέψεις πολύ καλύτερα το τι γίνεται γύρω σου. Ο όποιος ασυνείδητος οδηγός παραμένει ασυνείδητος, ό,τι μέσο και να έχει· απλώς με το ποδήλατο μπορεί να κάνει κακό μόνο στον εαυτό του. Αλλά, αλήθεια, τι θα θέλατε να πέσει πάνω σας με ταχύτητα 20 χιλιόμετρα την ώρα; Ένα αυτοκίνητο, μια μηχανή, ένα φορτηγό, ένα πατίνι ή ένα ποδήλατο;

Το ποδήλατο προσφέρει, χωρίς εξαίρεση, τόσο σε όσους και όσες το έχουμε επιλέξει ως μέσο, όσο και στους υπόλοιπους. Επομένως, οι όποιες αλλαγές κάνουν τη Ζάκυνθό μας πιο φιλική απέναντι στο ποδήλατο, θα την κάνουν πιο φιλική απέναντι στον άνθρωπο γενικά. Ζούμε σε μια τελείως αυτοκινητοκεντρική πόλη και, σε συνδυασμό με την ανυπαρξία μέσων μαζικής μεταφοράς, δεν προκύπτουν σοβαρές επιλογές απεξάρτησης του συμπολίτη μας από τη χρήση του αυτοκινήτου.

Τέλος, οι φίλοι οδηγοί αυτοκινήτων πρέπει να μάθουν να χρησιμοποιούν τους καθρέπτες τους πριν ανοίξουν κάποια πόρτα. Μπορεί, αντί για κάποιον ποδηλάτη, να πετύχουν κάποιο παιδάκι που, σε αντίθεση με τον ποδηλάτη, δεν θα φαίνεται όταν περνάει δίπλα τους. Και να έχουν υπόψη τους ότι κάθε ποδήλατο που συναντούν στον δρόμο σημαίνει ότι ένα αυτοκίνητο λιγότερο κινείται στον χώρο, ένα αυτοκίνητο λιγότερο θα ψάχνει για μία θέση στάθμευσης κάπου εκεί γύρω.

Σπύρος Κλάδης