Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα η νέα ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα εποπτείας του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου, σηματοδοτώντας μια ριζική αλλαγή στον τρόπο επιτήρησης και παρακολούθησης της κυκλοφορίας των αμαξοστοιχιών στη χώρα.
Η Ελλάδα καθίσταται η πρώτη χώρα που αξιοποιεί σε εθνική κλίμακα δορυφορικά συστήματα υψηλής ακρίβειας για τον συνεχή εντοπισμό των τρένων, εισάγοντας ένα νέο μοντέλο ψηφιακής εποπτείας. Από σήμερα, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τα επιβατικά δρομολόγια στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ενώ εντός των επόμενων δύο μηνών η εφαρμογή θα επεκταθεί στο σύνολο του δικτύου.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, η πλατφόρμα προσφέρει για πρώτη φορά δημόσια και διαρκή εικόνα της κίνησης των τρένων. Έως τα τέλη Μαρτίου 2026 όλα τα τρένα που κινούνται από τον Πειραιά έως τα βόρεια σύνορα θα διαθέτουν σύστημα δορυφορικού εντοπισμού, ενώ μέχρι το τέλος Απριλίου 2026 η εγκατάσταση θα έχει ολοκληρωθεί σε όλες τις αμαξοστοιχίες του ελληνικού δικτύου.
Δορυφορική τεχνολογία νέας γενιάς
Η νέα πλατφόρμα βασίζεται σε σύστημα δορυφορικού εντοπισμού υψηλής ακρίβειας, το οποίο αξιοποιεί το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS και το ευρωπαϊκό Galileo. Η τεχνολογία επιτρέπει προσδιορισμό θέσης με απόκλιση λίγων εκατοστών, σε αντίθεση με το συμβατικό GPS που μπορεί να παρουσιάσει σφάλμα έως και 15 μέτρων.
Το σύστημα εξασφαλίζει:
-εντοπισμό σε επίπεδο εκατοστών,
-επιχειρησιακή διάκριση μεταξύ παράλληλων γραμμών,
-συνεχή μετάδοση δεδομένων με καθυστέρηση μικρότερη των 1,2 δευτερολέπτων.
Παράλληλα, δεν στηρίζεται αποκλειστικά στο δορυφορικό στίγμα. Συνδυάζει ψηφιακό χαρτογραφημένο μοντέλο του δικτύου και αλγορίθμους αντιστοίχισης τροχιάς (map matching), επιτρέποντας την ακριβή ταυτοποίηση της γραμμής στην οποία κινείται κάθε συρμός, ακόμη και σε σήραγγες ή περιοχές περιορισμένου σήματος.
Ενσωμάτωση συστάσεων ασφαλείας
Η λειτουργία της πλατφόρμας συνδέεται με την υιοθέτηση επτά από τις δεκαεπτά συστάσεις ασφαλείας που διατυπώθηκαν στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για το δυστύχημα των Τεμπών.
Μέσω του συστήματος:
-ενισχύεται η διαθεσιμότητα επιχειρησιακών δεδομένων,
-καθίσταται εφικτή η συνεχής παρακολούθηση κρίσιμων λειτουργιών,
-βελτιώνεται η διαχείριση κινδύνων σε πραγματικό χρόνο,
-δημιουργείται τεκμηριωμένη βάση ανάλυσης περιστατικών,
-αναβαθμίζεται η εποπτική ικανότητα του διαχειριστή υποδομής και των αρμόδιων αρχών.
Η ψηφιακή καταγραφή και η διαρκής παρακολούθηση ενσωματώνονται πλέον στον επιχειρησιακό μηχανισμό εποπτείας του σιδηροδρόμου.
Διαφάνεια και πρόσβαση για τους πολίτες
Η πλατφόρμα παρέχει στους χρήστες:
-ζωντανή απεικόνιση θέσης τρένων σε χάρτη,
-πληροφορίες για ταχύτητα και κατεύθυνση,
-εκτιμώμενους χρόνους άφιξης,
-ενημέρωση για καθυστερήσεις,
-συνολική εικόνα της κυκλοφορίας.
Επιπλέον, μέσω κάμερας τοποθετημένης σε τρένα, προσφέρεται ζωντανή μετάδοση της διαδρομής σε πραγματικό χρόνο.
Πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας
Το σύστημα περιλαμβάνει δυνατότητες αυτόματης ανίχνευσης κινδύνου σύγκρουσης, άμεσων ειδοποιήσεων και παρακολούθησης κρίσιμων σημείων. Σε περίπτωση απόκλισης ή έκτακτου συμβάντος, ενεργοποιούνται πρωτόκολλα ειδοποίησης προς τα κέντρα ελέγχου.
Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας Μεταφορών, Στέλιος Σακαρέτσιος, το σύστημα ενεργοποιείται αρχικά για όλα τα επιβατικά δρομολόγια στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εγκατάσταση εξοπλισμού σε 140 μηχανές, ώστε να εξασφαλιστεί πλήρης εικόνα σε 2.000 χιλιόμετρα γραμμής.
Συνολική αναδιάρθρωση του σιδηροδρόμου
Η νέα ψηφιακή υποδομή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο επανεκκίνησης, που περιλαμβάνει την πλήρη αποκατάσταση του άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη με 100% σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS έως το καλοκαίρι του 2026, καθώς και εγκατάσταση ETCS on board σε 100 τρένα.
Παράλληλα, υλοποιείται επένδυση 308 εκατ. ευρώ μέσω της αναθεωρημένης συμφωνίας με τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato Italiane για την προμήθεια 23 νέων συρμών έως το 2027. Δοκιμαστικός συρμός βρίσκεται ήδη στη χώρα και πραγματοποιεί δοκιμαστικά δρομολόγια.
Σε θεσμικό επίπεδο, συγκροτήθηκε νέος ενιαίος ΟΣΕ, καταργήθηκε η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων και θεσπίστηκε νέο πλαίσιο λειτουργίας με τον Ν. 5220/2025, με αυστηρότερες ποινές, ενίσχυση ΡΑΣ και ΕΟΔΑΣΑΑΜ, σύγχρονα μοντέλα εκπαίδευσης και ψυχομετρικούς ελέγχους.
Με την ενεργοποίηση της πλατφόρμας, ο ελληνικός σιδηρόδρομος εισέρχεται σε καθεστώς διαρκούς ψηφιακής εποπτείας, με μετρήσιμα δεδομένα, ενισχυμένη διαφάνεια και στόχο την αποτροπή μελλοντικών ατυχημάτων.
