Με την παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ολοκληρώθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου η υπογραφή των συμβάσεων μίσθωσης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και την κοινοπραξία Chevron – HelleniQ Energy, οι οποίες προβλέπουν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων για έρευνα και αξιοποίηση υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες ζώνες νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Οι συμφωνίες σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας φάσης στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στα θαλάσσια «blocks» «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II», όπου δρομολογούνται ερευνητικές δραστηριότητες.
Ο κάθετος διάδρομος και η επόμενη ημέρα του φυσικού αερίου
Παράλληλα με τις έρευνες, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ο λεγόμενος κάθετος ενεργειακός διάδρομος. Το υφιστάμενο σύστημα, που περιλαμβάνει υποδομές υποδοχής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) καθώς και διασυνδετήριους αγωγούς προς χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, προβάλλεται ως βασικός μηχανισμός αντικατάστασης των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διακοπούν έως τα τέλη του 2027, εξέλιξη που αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικό κενό εφοδιασμού. Σε αυτό το περιβάλλον, ο ελληνικός διάδρομος αποκτά στρατηγική σημασία για τη μεταφορά ποσοτήτων προς τις αγορές του Βορρά.
Εφόσον προκύψουν εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα από τις έρευνες στις ελληνικές θάλασσες, το ίδιο σύστημα θα μπορεί να αξιοποιηθεί και ως δίαυλος εξαγωγής των επιπλέον ποσοτήτων φυσικού αερίου που ενδεχομένως υπερβαίνουν την εγχώρια κατανάλωση, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθούν τα σχετικά ευρήματα.
Τα άμεσα ορόσημα
Το επόμενο διάστημα αναμένονται συγκεκριμένα βήματα που θεωρούνται κομβικά:
-Η έναρξη σεισμικών ερευνών στις τέσσερις παραχωρημένες περιοχές προς το τέλος του έτους.
-Η υλοποίηση ερευνητικής γεώτρησης στο «οικόπεδο 2» στο Ιόνιο από την κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – HelleniQ Energy. Πρόκειται για την πρώτη γεώτρηση που πραγματοποιείται στη χώρα έπειτα από τέσσερις δεκαετίες, καθώς και για την πρώτη σε μεγάλα θαλάσσια βάθη.
Διαβουλεύσεις στην Ουάσινγκτον
Σε ό,τι αφορά την ενεργοποίηση του κάθετου διαδρόμου, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις συζητήσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσινγκτον, με τη συμμετοχή εκπροσώπων κρατών της περιοχής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στόχος των επαφών είναι η άρση των υφιστάμενων εμποδίων που περιορίζουν τη διακίνηση σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς τις βόρειες αγορές, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Κομβικό ζήτημα παραμένει το κόστος μεταφοράς μέσω του ελληνικού συστήματος. Η ενδεχόμενη μείωσή του εκτιμάται ότι θα επιταχύνει την ανάπτυξη του διαδρόμου. Ωστόσο, η οριστική παύση των ρωσικών εισαγωγών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2027 θεωρείται ο παράγοντας που μπορεί να προσδώσει τη μεγαλύτερη ώθηση στο εγχείρημα, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα στην ενεργειακή πραγματικότητα της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής.
