Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την επίσημη έναρξη της διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, απευθυνόμενος τόσο στους πολίτες όσο και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέα Δημοκρατία, με επιστολή που θέτει το πλαίσιο των προτεινόμενων αλλαγών.

Θεσμικό πλαίσιο και πολιτικό μήνυμα

Στην παρέμβασή του, ο Πρωθυπουργός:

-Χαρακτηρίζει το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975 ως θεμέλιο πολιτικής σταθερότητας επί 50 χρόνια, αλλά ταυτόχρονα ως κείμενο που «ανήκει στον 20ό αιώνα».

-Καλεί σε «μεγάλες τομές» που θα ενισχύσουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

-Θέτει ως αναγκαιότητα την προσαρμογή του Συντάγματος σε νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Η τελική εισήγηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας αναμένεται να διαμορφωθεί εντός Μαρτίου, αφού προηγηθεί εσωκομματική διαβούλευση.

Κεντρικοί άξονες της προτεινόμενης Αναθεώρησης

Ποινική ευθύνη Υπουργών – Άρθρο 86

-Ρητή αναφορά στην ανάγκη τροποποίησης του άρθρου 86.

-Ενίσχυση της συμμετοχής τακτικών δικαστών στη διερεύνηση ενδεχόμενης ποινικής ευθύνης Υπουργών.

-Στόχος: περιορισμός της πολιτικής διαχείρισης ποινικών υποθέσεων και ενίσχυση της θεσμικής αξιοπιστίας.

Δημόσια Διοίκηση – Μονιμότητα και αξιολόγηση

-Αναθεώρηση της έννοιας της μονιμότητας.

-Καθιέρωση διαρκούς αξιολόγησης.

-Αντιμετώπιση του λεγόμενου «βαθέος κράτους» με έμφαση στην αποτελεσματικότητα και λογοδοσία.

Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

-Άρση του μονοπωλίου κρατικών πανεπιστημίων.

-Δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων.

-Επιδίωξη εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Πρόεδρος της Δημοκρατίας

-Καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας.

-Θεσμική θωράκιση του ρόλου και αποσύνδεση από πολιτικές ισορροπίες επανεκλογής.

Ηγεσία Ανώτατων Δικαστηρίων

-Μεγαλύτερη συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας.

-Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Δημοσιονομικές δικλίδες ασφαλείας

-Συνταγματική κατοχύρωση μόνιμης δημοσιονομικής ισορροπίας.

-Ενίσχυση της αξιοπιστίας κυβερνητικών δεσμεύσεων.

-Πρόληψη φαινομένων δημοσιονομικού εκτροχιασμού και λαϊκιστικών πρακτικών.

Θεσμική και πολιτική διάσταση

Ο Πρωθυπουργός:

-Καλεί κόμματα και πολίτες σε διάλογο με «αίσθηση κοινής ευθύνης».

-Τονίζει ότι το ίδιο το Σύνταγμα επιβάλλει ευρείες συναινέσεις για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

-Θέτει ως στόχο η Αναθεώρηση να αποτελέσει απάντηση στην πολιτική τοξικότητα και στη στείρα κομματική αντιπαράθεση.

Διαδικαστικό Πλαίσιο (συνοπτικά)

Η αναθεώρηση του Συντάγματος:

-Προτείνεται από τουλάχιστον 50 βουλευτές.

-Απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες σε δύο διαδοχικές Βουλές.

-Προϋποθέτει πολιτική συναίνεση για να ολοκληρωθεί επιτυχώς.

Αν επιθυμείτε, μπορώ να σας ετοιμάσω:

-αναλυτική θεσμική αποτίμηση των προτάσεων,

-συγκριτική ανάλυση με προηγούμενες αναθεωρήσεις (2001, 2008, 2019),

-ή πολιτική ανάλυση για τις πιθανές αντιδράσεις των κομμάτων και τα κρίσιμα σημεία σύγκρουσης.