Η κλιματική μεταβλητότητα στο Ιόνιο και ειδικότερα στην περιοχή της Ζακύνθου βρέθηκε στο επίκεντρο μιας εκτενούς και ιδιαίτερα αποκαλυπτικής συζήτησης, κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσιάστηκαν αναλυτικά επιστημονικά δεδομένα από τον καθηγητή του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, Αναστάσιο Καλημέρη, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Πρίσμα 90.2. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν φωτίζουν με σαφήνεια τις μακροχρόνιες μεταβολές του κλίματος στην Επτανησιακή ζώνη και καταδεικνύουν ότι οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν παροδικό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα συστηματικών και μετρήσιμων διεργασιών.
Όπως επισημάνθηκε, η έρευνα δεν βασίζεται σε αποσπασματικές παρατηρήσεις, αλλά σε οργανωμένες μετρήσεις και επιστημονικές αναλύσεις που καλύπτουν χρονικό διάστημα άνω του ενός αιώνα. Η συστηματική μελέτη της κλιματικής συμπεριφοράς του Ιονίου ξεκίνησε ουσιαστικά μετά το 2006, με την ανάπτυξη πανεπιστημιακών υποδομών στη Ζάκυνθο και την ένταξη του Τμήματος Περιβάλλοντος στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, σηματοδοτώντας για πρώτη φορά μια επιστημονική προσέγγιση «από το Ιόνιο για το Ιόνιο».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάκτηση και αξιοποίηση ιστορικών κλιματικών δεδομένων, με μετρήσεις θερμοκρασίας και βροχόπτωσης που ξεκινούν από το 1893 και φτάνουν έως σήμερα. Μέσα από συνεργασίες με εθνικούς ερευνητικούς φορείς, συγκροτήθηκε ένα μοναδικό αρχείο ημερήσιων καταγραφών, το οποίο επιτρέπει τη σύγκριση της περιόδου πριν το 1950 με τη σύγχρονη εποχή της έντονης ανθρωπογενούς επίδρασης.
Τα δεδομένα αποτυπώνουν έντονες υπερδεκαετείς διακυμάνσεις θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων στο Ιόνιο, με κύκλους διάρκειας 60 έως 70 ετών. Ωστόσο, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και μετά, καταγράφεται μια σαφής και στατιστικά τεκμηριωμένη αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας, η οποία αγγίζει τους 0,45 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, ρυθμός υπερδιπλάσιος του παγκόσμιου μέσου όρου.
Παράλληλα, ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτηρίζεται και η μείωση των βροχοπτώσεων. Η Επτανησιακή ζώνη συγκαταλέγεται πλέον στις περιοχές της Μεσογείου με τους ταχύτερους ρυθμούς απώλειας υδατικών πόρων, καθώς ο αριθμός των ημερών βροχής έχει μειωθεί αισθητά τις τελευταίες δεκαετίες. Το φαινόμενο αυτό, σε συνδυασμό με τη συνεχή άνοδο της θερμοκρασίας, δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για τα αποθέματα νερού, τη γεωργική δραστηριότητα και τη συνολική ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Καθοριστικής σημασίας για την κατανόηση των εξελίξεων είναι και το εκτεταμένο δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών που λειτουργεί στα Επτάνησα, προσφέροντας μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο και με αυξημένη χωρική πυκνότητα. Τα δεδομένα αυτά καταγράφουν όχι μόνο τη συχνότερη εμφάνιση ακραίων θερμοκρασιών, αλλά και τις μεταβολές στην κυκλοφορία των υδάτων του Ιονίου, έναν μηχανισμό κρίσιμο για το κλίμα και τη θαλάσσια ζωή της περιοχής.
Το συνολικό συμπέρασμα είναι σαφές και αδιαμφισβήτητο. Η κλιματική αλλαγή στο Ιόνιο δεν αποτελεί ένα μακρινό ή θεωρητικό σενάριο, αλλά μια ήδη εξελισσόμενη πραγματικότητα. Η συνεχής επιστημονική παρακολούθηση, η ενίσχυση των πανεπιστημιακών υποδομών και η χάραξη συγκροτημένων πολιτικών προσαρμογής αναδεικνύονται ως απαραίτητες προϋποθέσεις, προκειμένου η τοπική κοινωνία να μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
Πηγή: www.prisma902.gr
