Το πρόσφατο, πρωτοφανές μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο το ζήτημα της αξιοπιστίας των κρίσιμων υποδομών αεροναυτιλίας στη χώρα. Όπως επισημαίνεται, δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απλό, μεμονωμένο τεχνικό συμβάν, αλλά ως ένδειξη μιας βαθιάς και διαχρονικής υποβάθμισης, με άμεσες συνέπειες τόσο για την ασφάλεια των πτήσεων και τους επιβάτες όσο και για τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας.
Η νησιωτική πραγματικότητα κάνει το πρόβλημα «ζήτημα ζωής»
Για νησιά όπως η Ζάκυνθος, η ασφάλεια στις αερομεταφορές δεν αποτελεί ένα γενικόλογο θέμα πολιτικής ή τεχνικής διαχείρισης. Συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των κατοίκων, με τη δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, καθώς και με τη συνολική βιωσιμότητα της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, ακουμπά τον πυρήνα της τουριστικής οικονομίας, από την οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό το εισόδημα και η απασχόληση στο νησί.
Τα δομικά κενά στην ΥΠΑ και η ευθύνη του σχεδιασμού
Σύμφωνα με όσα αναδεικνύονται, το περιστατικό στο FIR κατέγραψε με τρόπο «δραματικό» μια σειρά δομικών προβλημάτων στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο παλαιωμένος και ανεπαρκής τεχνολογικός εξοπλισμός, οι σοβαρές ελλείψεις σε εφεδρικά συστήματα, η χρόνια—και κατά την επισήμανση, ολοένα οξυνόμενη—υποστελέχωση κρίσιμων υπηρεσιών, αλλά και η απουσία ουσιαστικού σχεδιασμού και πρόληψης από την πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου.
Στο ίδιο πλαίσιο υπογραμμίζεται ότι τα παραπάνω δεν αποτελούν άγνωστες ή αιφνιδιαστικές διαπιστώσεις. Εργαζόμενοι, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και επαγγελματικοί φορείς, όπως τονίζεται, έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένα τα προηγούμενα χρόνια.
Ευρωπαϊκές παρεμβάσεις και ανοικτές διαδικασίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος. Αναφέρεται ότι έχει υπάρξει ανάδειξη του θέματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με επανειλημμένες παρεμβάσεις της ευρωβουλεύτριας του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και αντιπροέδρου της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (TRAN), Έλενας Κουντουρά.
Με βάση τις απαντήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ελλείψεις σε κρίσιμες τεχνολογίες ασφάλειας πτήσεων. Παράλληλα, γίνεται λόγος για πολλαπλές διαδικασίες επί παραβάσει που βρίσκονται σε εξέλιξη λόγω μη συμμόρφωσης με ευρωπαϊκούς κανονισμούς, οι οποίοι αφορούν τη ζεύξη δεδομένων, τις διαδικασίες πλοήγησης βάσει επιδόσεων (PBN) και τεχνολογίες αναγνώρισης αεροσκαφών. Την ίδια στιγμή, εκφράζεται η θέση ότι η αναβάθμιση των συστημάτων εξακολουθεί να καθυστερεί.
Θεσμική διερεύνηση και πολιτική πίεση
Στο επίπεδο των κοινοβουλευτικών ενεργειών, καταγράφεται θετικά η πρωτοβουλία βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ για κατάθεση αιτήματος έκτακτης σύγκλησης της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, ώστε να υπάρξει πλήρης, θεσμική και τεκμηριωμένη ενημέρωση. Στόχος της κίνησης είναι να αποσαφηνιστούν τα αίτια του μπλακ άουτ, η πραγματική κατάσταση στην ΥΠΑ και ο σχεδιασμός για την αναβάθμιση των υποδομών αεροναυτιλίας.
«Όχι δευτερεύον ζήτημα»: τα αιτήματα για άμεσες παρεμβάσεις
Η Νομαρχιακή Επιτροπή Ζακύνθου του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ τονίζει με κατηγορηματικό τρόπο ότι η ασφάλεια των πτήσεων και των επιβατών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ή επικοινωνιακό θέμα. Για τα νησιά, υπογραμμίζεται ότι πρόκειται για ζήτημα ζωής, κοινωνικής συνοχής και οικονομικής βιωσιμότητας, ενώ χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα και μείζον θέμα εθνικής ασφάλειας και αξιοπρέπειας.
Μεταξύ των βασικών απαιτήσεων τίθενται: άμεση και ουσιαστική αναβάθμιση των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας, πλήρης στελέχωση κρίσιμων υπηρεσιών, συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία χωρίς νέες καθυστερήσεις, καθώς και διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις κυβερνητικές ευθύνες. Στο ίδιο μήνυμα διατυπώνεται η θέση ότι η Ζάκυνθος και τα νησιά της χώρας «δεν αντέχουν άλλους πειραματισμούς» στην ασφάλεια των αερομεταφορών.
