Γράφει: Κωνσταντίνος Γιατράς | θεολόγος – Εκπαιδευτικός

«Ζακυνθινό Μεγαλοβδόμαδο: Από τη Σιγή του Πένθους στο Φως της Gloria»

Σε λίγο καιρό θα αξιωθούμε να ζήσουμε ξανά το μοναδικό και κατανυκτικό Ζακυνθινό Μεγαλοβδόμαδο του τόπου μας· μια πορεία πίστης και παράδοσης που δεν μοιάζει με καμία άλλη.

Η Μεγάλη Εβδομάδα στη Ζάκυνθο έχει το δικό της, ξεχωριστό χρώμα, με ιδιαίτερο τυπικό και πανάρχαια έθιμα που διατηρούνται αναλλοίωτα στον χρόνο. Το Μεγαλοβδόμαδο ουσιαστικά αρχίζει από το Σάββατο του Λαζάρου, όταν οι καμπάνες ηχούν πανηγυρικά και το “βαγί” –τα πλεγμένα φύλλα του φοίνικα– στολίζει τα καμπαναριά και τις εκκλησίες. Την Κυριακή των Βαΐων μοιράζεται ως ευλογία στους πιστούς και οι ναοί αρχίζουν να ενδύονται το πένθος.

Οι ημέρες που ακολουθούν είναι γεμάτες κατάνυξη: οι ακολουθίες του Νυμφίου, το τροπάριο της Κασσιανής, οι μοναδικοί ζακυνθινοί εκκλησιαστικοί ύμνοι της Μεγάλης Πέμπτης, η σιγή των καμπανών. Η κορύφωση έρχεται με τη Σταύρωση, όπου ο Εσταυρωμένος προβάλλει μέσα σε βαθιά συγκίνηση, συνοδευόμενος από το ιδιότυπο μουσικό ύφος του νησιού.

Από την ιερή στιγμή της λιτανείας του Εσταυρωμένου το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής, μαζί με την εικόνα της Mater Dolorosa, μέχρι τη βαθιά συγκίνηση της περιφοράς του Επιταφίου μέσα στη νύχτα προς τα χαράματα, όπου όλα σιωπούν και η ψυχή μιλά… η Ζάκυνθος ζει ολόκληρη το Θείο Δράμα. Ιδιαίτερο στοιχείο αποτελεί και ο “Αμνός”, η αμφιπρόσωπη ξυλόγλυπτη απεικόνιση του νεκρού Χριστού, που αντικαθιστά τον Επιτάφιο όπως είναι γνωστός στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Από τη θλίψη της Μεγάλης Παρασκευής περνάμε στην προσμονή και την ελπίδα του Μεγάλου Σαββάτου. Και έπειτα… η «Gloria», το «κομμάτι» όπως το λέμε. Το φως που διαλύει το σκοτάδι, η χαρά που νικά τη λύπη, η Ζωή που θριαμβεύει.

Δεν είναι απλώς έθιμα. Είναι η ταυτότητά μας. Είναι η παράδοσή μας. Είναι αυτό που μας ενώνει.

Και κάθε χρόνο θα αξιωθούμε να τα ζούμε ξανά, με την ίδια συγκίνηση, με την ίδια πίστη, σαν να είναι η πρώτη φορά.