Σε μια πρωτοβουλία με πανελλαδική πρωτιά, το Διοικητικό Συμβούλιο του Σύλλογος Καρκινοπαθών Ζακύνθου «Ο Άγιος» προχώρησε στην υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστήμιο Πατρών, θέτοντας τις βάσεις για τη συστηματική διερεύνηση του επιδημιολογικού φορτίου καρκίνου στον μόνιμο πληθυσμό του νησιού.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Ζακύνθου, στο γραφείο Δημάρχου, παρουσία εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Περιφέρειας, της επιστημονικής κοινότητας και του Συλλόγου. Ακολούθησε συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες της έρευνας και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της.
Στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου τοποθετήθηκαν οι εξής:
-Σπύρος Ξένος – Πρόεδρος του Σύλλογος Καρκινοπαθών Ζακύνθου «Ο Άγιος»
-Απόστολος Βανταράκης – Καθηγητής του Τμήματος Ιατρικής και επικεφαλής του Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής
-Κωνσταντίνος Καποδίστριας – Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου
-Γιώργος Στασινόπουλος – Ο Δήμαρχος Ζακύνθου (ως οικοδεσπότης της συνάντησης)
Παρευρέθηκαν, ο ογκολόγος Παναγιώτης Παπαδόπουλος, καθώς και συνεργάτες του Εργαστηρίου και του Συλλόγου.
Στόχος: Μετρήσιμα δεδομένα και όχι γενικές διαπιστώσεις
Κεντρικός σκοπός της συνεργασίας είναι η αποτύπωση, με αριθμητικά και στατιστικά τεκμηριωμένα στοιχεία, της συχνότητας, της θνησιμότητας και της νοσηρότητας από καρκίνο στη Ζάκυνθο, καθώς και η σύγκριση των δεδομένων με άλλες περιοχές της χώρας με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Όπως επισημάνθηκε, η μελέτη δεν περιορίζεται σε μια απλή καταγραφή περιστατικών. Για πρώτη φορά επιχειρείται ο συνδυασμός επιδημιολογικής και περιβαλλοντικής διερεύνησης, ώστε, εφόσον προκύψουν διαφοροποιήσεις, να εξεταστεί αν και κατά πόσο συνδέονται με συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Η έρευνα αναμένεται να διαρκέσει ένα έτος, με στόχο την εξαγωγή πρώτων αξιόπιστων συμπερασμάτων εντός δωδεκαμήνου. Όπως τονίστηκε, η ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα είναι επιτακτική, καθώς έως σήμερα οι συζητήσεις για το ζήτημα στηρίζονταν κυρίως σε εκτιμήσεις και όχι σε συστηματική καταγραφή.
Πώς θα υλοποιηθεί η μελέτη
Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει τη συλλογή αναλυτικών ερωτηματολογίων από καρκινοπαθείς της τελευταίας πενταετίας, με τη συνδρομή του Συλλόγου. Τα ερωτηματολόγια θα επικεντρωθούν κυρίως σε στοιχεία ποιότητας ζωής και ιστορικού διαβίωσης, και όχι αποκλειστικά σε ιατρικά δεδομένα.
Παράλληλα, θα αξιοποιηθούν στοιχεία από υγειονομικούς φορείς και θα αναζητηθούν δεδομένα από άλλες περιοχές με συγκρίσιμα χαρακτηριστικά. Σε δεύτερη φάση, τα ευρήματα θα συσχετιστούν με περιβαλλοντικά δεδομένα, όπως παράμετροι ποιότητας αέρα και νερού, καθώς και άλλα διαθέσιμα στοιχεία από τις υπηρεσίες Δήμου και Περιφέρειας.
Αφού ολοκληρωθεί η στατιστική ανάλυση, θα επιλεγούν οι συχνότεροι τύποι καρκίνου που εμφανίζονται στην περιοχή και θα εξεταστεί αν υφίσταται επαναληψιμότητα πιθανών αιτιολογικών παραγόντων. Όπως διευκρινίστηκε, στόχος δεν είναι η αναζήτηση μιας μεμονωμένης αιτίας, αλλά η διερεύνηση πιθανών επαναλαμβανόμενων συσχετίσεων.
Συμμετοχή επιστημονικών και τοπικών φορέων
Στη μελέτη συμμετέχουν πανεπιστημιακοί και επιστημονικοί συνεργάτες του Εργαστηρίου, καθώς και ειδικοί από ογκολογικές κλινικές, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της ενεργούς συμμετοχής των ίδιων των καρκινοπαθών και των οικογενειών τους, ώστε να εξασφαλιστεί η πληρότητα των στοιχείων.
Τονίστηκε ότι η σύμπραξη όλων των εμπλεκόμενων φορέων – Δήμου, Περιφέρειας, Πανεπιστημίου και Συλλόγου – αποτελεί καθοριστική προϋπόθεση για την ταχεία και αξιόπιστη ολοκλήρωση της έρευνας.
Προοπτική δημιουργίας Κέντρου Καταγραφής Καρκίνου
Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου έτους, ο Σύλλογος προτίθεται να ζητήσει από την Περιφέρεια τη χρηματοδότηση ενός Κέντρου Καταγραφής Καρκίνου για τη Ζάκυνθο, με στόχο τη συστηματική και διαχρονική παρακολούθηση όλων των περιστατικών νοσηρότητας και θανάτου από καρκίνο.
Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται και με το ευρύτερο ζήτημα της απουσίας οργανωμένου Cancer Registry σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που, όπως επισημάνθηκε, καθιστά αναγκαίες τέτοιες τοπικές επιδημιολογικές παρεμβάσεις.
Νέα δεδομένα και για την ογκολογική φροντίδα
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αναφέρθηκε επίσης ότι η λειτουργία Ογκολογικής Κλινικής και Χημειοθεραπευτικής Μονάδας στο νοσοκομείο Ζακύνθου βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται από τα αρμόδια θεσμικά όργανα. Εκτιμήθηκε ότι η έναρξη λειτουργίας θα πραγματοποιηθεί εντός του 2026.
Παράλληλα, τέθηκε και το ζήτημα των δικαιωμάτων των καρκινοπαθών, όπως η πρόσβαση σε ασφάλιση και χρηματοοικονομικά προϊόντα μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, θέμα που, σύμφωνα με όσα επισημάνθηκαν, απασχολεί ήδη την επιστημονική και θεσμική κοινότητα.
«Μια αρχή με εθνική σημασία»
Η πρωτοβουλία χαρακτηρίστηκε ως τομή για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς για πρώτη φορά ένας Δήμος προχωρά σε συντονισμένη επιδημιολογική μελέτη καρκίνου με παράλληλη περιβαλλοντική διερεύνηση, σε συνεργασία με πανεπιστημιακό φορέα και σύλλογο ασθενών.
Όπως υπογραμμίστηκε, πρόκειται για μια αφετηρία που φιλοδοξεί να δώσει σαφείς απαντήσεις, να στηρίξει με τεκμηριωμένα στοιχεία τη χάραξη πολιτικών πρόληψης και να ενισχύσει τον σχεδιασμό των υγειονομικών δομών στο νησί, με επίκεντρο τον ίδιο τον πολίτη.
