Σύμφωνα με το ertnews.gr σαφές μήνυμα υπέρ της διατήρησης του διαλόγου και της αποκλιμάκωσης των εντάσεων εξέπεμψαν από την Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους στο πλαίσιο της 6ης Συνόδου του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου Ελλάδας – Τουρκίας.
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα, με την ατζέντα να περιλαμβάνει το σύνολο των ζητημάτων που έχουν προκαλέσει διαφωνίες τα τελευταία χρόνια, αλλά και σειρά διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων, με έμφαση στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
«Αν όχι τώρα, πότε;» – Το μήνυμα για άρση κάθε απειλής
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, με έμμεση αλλά σαφή αναφορά στο casus belli, υπογράμμισε ότι έχει έρθει η στιγμή να αρθεί «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική» που βαραίνει τις διμερείς σχέσεις, θέτοντας το ερώτημα «αν όχι τώρα, πότε;».
Επανέλαβε ότι η πάγια ελληνική θέση παραμένει η ίδια: μοναδική διαφορά που θα μπορούσε να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών – υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης – στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.
Τόνισε ακόμη ότι, ακόμη και όταν υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες, είναι κρίσιμο να αποφεύγονται οι κρίσεις και οι εντάσεις, υπογραμμίζοντας τον προσανατολισμό της Ελλάδας στον διάλογο, ο οποίος – όπως σημείωσε – πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό.
Δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων
Αναφερόμενος στην πορεία των τελευταίων ετών, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι από το 2023 οι δύο πλευρές επέλεξαν μια δομημένη διαδικασία επαφών, βασισμένη σε τρεις άξονες: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε νέος γύρος πολιτικού διαλόγου στην Αθήνα πριν από λίγες εβδομάδες, ενώ κατά τη σημερινή Σύνοδο συμφωνήθηκαν νέες κοινές πρωτοβουλίες που διευρύνουν το πεδίο συνεργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα προσωρινής θεώρησης βραχείας διαμονής για Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, το οποίο – όπως επισημάνθηκε – έχει οδηγήσει σε εκατοντάδες χιλιάδες επισκέψεις τον τελευταίο χρόνο, με την Ελλάδα να ζητεί την ανανέωσή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μεταναστευτικό, εμπόριο και πολιτική προστασία
Στο πεδίο του μεταναστευτικού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μείωση σχεδόν 60% των ροών στο Ανατολικό Αιγαίο τον τελευταίο χρόνο, αποδίδοντάς τη στη συστηματική φύλαξη συνόρων και στον βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη διαρκούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακινητών.
Στον οικονομικό τομέα, οι δύο πλευρές έθεσαν ως στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. δολάρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας, με έμφαση στην ενίσχυση των επιχειρηματικών δεσμών και των διασυνοριακών υποδομών.
Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας, ως πεδίο που μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο ευρύτερης περιφερειακής συνέργειας.
«Τα ζητήματα δεν είναι άλυτα»
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τον Έλληνα πρωθυπουργό «πολύτιμο φίλο», επισημαίνοντας ότι, παρά το γεγονός ότι τα ζητήματα που χωρίζουν τις δύο χώρες είναι σύνθετα και ευαίσθητα, δεν είναι άλυτα εφόσον υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση.
Ο Τούρκος πρόεδρος σημείωσε ότι οι συμφωνίες και τα μνημόνια που υπογράφονται δημιουργούν καλύτερο έδαφος για ενίσχυση των επαφών, ενώ αναφέρθηκε στις συζητήσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και σε ζητήματα που αφορούν τις μειονότητες.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στον ρόλο των δύο χωρών ως συμμάχων στο ΝΑΤΟ και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στη Γάζα και στη Συρία, επισημαίνοντας την ανάγκη διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.
Κοινή Δήλωση και επτά συμφωνίες
Στην Κοινή Δήλωση που υπεγράφη στο τέλος της Συνόδου, οι δύο χώρες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για καλλιέργεια σχέσεων φιλίας και καλής γειτονίας, σύμφωνα με τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023, και για ενίσχυση των μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, ώστε να αποφεύγονται κλιμακώσεις.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε:
-στην αύξηση του εμπορικού όγκου στα 10 δισ. δολάρια,
-στη συνέχιση του συστήματος θεωρήσεων για τουριστικές επισκέψεις σε νησιά του Αιγαίου,
-στη συνεργασία κατά της παράτυπης μετανάστευσης,
-στην ενέργεια και στις ανανεώσιμες πηγές,
-στον εκσυγχρονισμό οδικών και σιδηροδρομικών διασυνοριακών διαδρόμων,
-στη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων του ποταμού Έβρου,
-στη συνεργασία σε επιστήμη, τεχνολογία και αναδυόμενες τεχνολογίες.
Στο περιθώριο της Συνόδου υπεγράφησαν επτά κείμενα συνεργασίας, μεταξύ των οποίων μνημόνιο για τον πολιτισμό, δηλώσεις συνεργασίας σε επενδύσεις, έρευνα και τεχνολογία, ετοιμότητα έναντι σεισμών, καθώς και για την ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης – Σμύρνης.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την κοινή διαπίστωση ότι η διατήρηση του διαλόγου και η ενίσχυση της συνεργασίας αποτελούν προϋπόθεση για τη σταθερότητα σε μια περίοδο πολλαπλών διεθνών κρίσεων, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν στη συνέχιση των επαφών στο πλαίσιο του Πολιτικού Διαλόγου, της Θετικής Ατζέντας και των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
