ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ
Το Διοικητικό Εφετείο Πατρών απέρριψε αίτημα αναστολής της απόφασης της Πολεοδομίας του Δήμου Ζακύνθου για τη διακοπή εργασιών στο Μαραθωνήσι, στην καρδιά του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου.
Παρότι η απόφαση είναι προσωρινή, καθώς εκκρεμεί η συζήτηση της αίτησης ακύρωσης της τουριστικής εταιρείας ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πατρών, πρόκειται για μια καίρια εξέλιξη, ενώ συνιστά παράλληλα και δικαίωση των προσπαθειών των περιβαλλοντικών οργανώσεων υπέρ της ορθής εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η οικολογική αξία του ΕΘΠΖ είναι τέτοιας σπουδαιότητας, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, που επιβάλλει να μην διακυβεύεται η ακεραιότητά του, ιδίως προς εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων, ακόμα και υπό το πρόσχημα δήθεν ανάδειξης στοιχείων πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Τον Φεβρουάριο 2025, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ΑΡΧΕΛΩΝ, MEDASSET και WWF Ελλάς πληροφορηθήκαμε την έναρξη οικοδομικών εργασιών στο Μαραθωνήσι Ζακύνθου, την προστατευόμενη παραλία ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Οι εργασίες περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, την κατάπλευση οχηματαγωγού σκάφους, την εκφόρτωση μπουλντόζας και οικοδομικών υλικών, την κατασκευή εξέδρας, αποψιλωτικές εργασίες και το άναμμα φωτιάς.
Η ιδιωτική τουριστική εταιρεία στην οποία ανήκει η νησίδα, είχε υποβάλει μελέτη που είχε εγκριθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, για την ανέγερση κτιριακού συμπλέγματος, αποτελούμενου από ναό, πύργο και αγροικία, με σκοπό αυτό να καταστεί επισκέψιμο στο κοινό, με το πρόσχημα της αποκατάστασής τους, χάριν της ανάδειξής τους ως οργανικού ιστορικού συνόλου. Η λειτουργία αλλά και καθαυτή η κατασκευή του σχεδιαζόμενου έργου υποβαθμίζουν και θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο τις οικολογικές λειτουργίες του Εθνικού Πάρκου. Ιδιαίτερα, δε, απειλείται η ακεραιότητα της παραλίας που είναι απολύτως κρίσιμη για την ωοτοκία της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta.
Οι εργασίες πραγματοποιούνταν μετά από σχετική άδεια της Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ) Ζακύνθου, η οποία όμως αγνοούσε την πρόνοια του προεδρικού διατάγματος προστασίας του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (ΕΘΠΖ). Το τελευταίο απαγορεύει την ανέγερση κτισμάτων στη συγκεκριμένη ζώνη, ενώ κατά την έκδοση της άδειας δεν προκύπτει ότι ζητήθηκε επισήμως γνωμοδότηση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Το WWF Ελλάς, από κοινού με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις ΑΡΧΕΛΩΝ και MEDASSET, απέστειλε αμέσως αίτημα ανάκλησης της επίμαχης άδειας στην ΥΔΟΜ Ζακύνθου, δεδομένου ότι αυτή προβλέπει την ανέγερση κτισμάτων εντός της ζώνης Α2 του ΕΘΠΖ, κατά παράβαση των διατάξεων του προεδρικού διατάγματος προστασίας του. Επιπλέον, διαπιστώθηκε πως δεν είχε ζητηθεί προηγουμένως, όπως απαιτεί ο νόμος, άδεια του ΟΦΥΠΕΚΑ και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος.
Μετά από τη διενέργεια δύο αυτοψιών στο Μαραθωνήσι τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο 2025, η ΥΔΟΜ Ζακύνθου εξέδωσε τον Μάρτιο 2025 σήμα προσωρινής διακοπής των οικοδομικών εργασιών. Η τουριστική εταιρεία, φορέας του έργου, ζήτησε από το Διοικητικό Εφετείο Πατρών την ακύρωση του σήματος προσωρινής διακοπής και την αναστολή εκτέλεσής του μέχρι την εκδίκαση της ως άνω αίτησης ακύρωσης. Τώρα, μετά και από παρέμβαση των περιβαλλοντικών οργανώσεων MEDASSET και WWF Ελλάς, το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναστολής του σήματος προσωρινής διακοπής των οικοδομικών εργασιών. Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο ανέφερε ότι δεν αποδείχθηκε άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης των κτιριακών καταλοίπων του πύργου και της αγροικίας λόγω της διακοπής των εργασιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι εργασίες θα μπορούσαν να συνεχιστούν σε περίπτωση ύπαρξης κινδύνου ή ότι αίρονται οι σοβαρές περιβαλλοντικές και θεσμικές παραβάσεις που έχουν διαπιστωθεί.
Πάγιο και διαρκές αίτημα των περιβαλλοντικών οργανώσεων είναι η θεσμική θωράκιση και αποτελεσματική προστασία των προστατευτέων αντικειμένων του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, και όλων των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα.
