Στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης επανέρχεται με δραματικό τρόπο το ζήτημα της ασφάλειας στους χώρους εργασίας, μετά το θανατηφόρο συμβάν στο εργοστάσιο της Βιολάντα. Η νυχτερινή βάρδια, ήδη γνωστή για τη σωματική και ψυχική καταπόνηση που επιφέρει, αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά ως πεδίο αυξημένου κινδύνου, ιδιαίτερα όταν απουσιάζουν ουσιαστικά μέτρα προστασίας.
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται από τις 10 το βράδυ έως τις 6 το πρωί καλούνται να λειτουργήσουν κόντρα στους βιολογικούς τους ρυθμούς, στερούμενοι τον φυσικό χρόνο ανάπαυσης. Πρόκειται κυρίως για γυναίκες που, επιστρέφοντας στο σπίτι εξαντλημένες, συνεχίζουν με οικογενειακές υποχρεώσεις, αλλά και για εργαζόμενους που αναζητούν πρόσθετο εισόδημα προκειμένου να ανταποκριθούν σε δάνεια και οικονομικές πιέσεις. Συχνά, η αποδοχή της συγκεκριμένης βάρδιας δεν αποτελεί επιλογή αλλά επιβολή, υπό τον φόβο της απόλυσης.
Σε αυτές τις συνθήκες εργάζονταν και οι πέντε γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους στη Βιολάντα. Νέες, μητέρες και γνωστές στην τοπική κοινωνία, απασχολούνταν στη νυχτερινή παραγωγή όταν σημειώθηκε η φονική έκρηξη και η πυρκαγιά σε υπόγειο χώρο του εργοστασίου, οδηγώντας σε μια τραγωδία με ανυπολόγιστες συνέπειες για τις οικογένειες και την κοινωνία.
Όπως επισημαίνεται, τέτοια γεγονότα συνοδεύονται αρχικά από κύμα δηλώσεων, μαρτυριών και συλλυπητηρίων, τα οποία όμως σύντομα υποχωρούν από τη δημόσια μνήμη. Στην προκειμένη περίπτωση, το πόρισμα της Πυροσβεστικής ανέδειξε ότι υπήρχε μακροχρόνια διαρροή προπανίου, την οποία οι εργαζόμενες αντιλαμβάνονταν και είχαν αναφέρει, χωρίς ωστόσο να υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση. Το γεγονός αυτό εντείνει την αίσθηση οργής και αδικίας, ιδιαίτερα για τους οικείους των θυμάτων.
Η τραγωδία δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εργατικών δυστυχημάτων, με εκατοντάδες νεκρούς κάθε χρόνο, αλλά και με πρακτικές που συχνά οδηγούν σε υποβάθμιση ή συγκάλυψη των πραγματικών αιτιών. Η εντατικοποίηση της εργασίας, η ανεπάρκεια μέτρων υγείας και ασφάλειας και η προτεραιότητα της κερδοφορίας έναντι της ανθρώπινης ζωής αποτελούν, σύμφωνα με την κριτική, δομικά στοιχεία αυτού του πλαισίου.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΛΜΕ Ζακύνθου παρεμβαίνει δημόσια, τονίζοντας ότι οι ευθύνες δεν περιορίζονται σε επίπεδο εργοδοσίας αλλά εκτείνονται και στο κράτος και στις κυβερνητικές επιλογές διαχρονικά. Η αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών, η ανοχή στην εργοδοτική αυθαιρεσία και η θεσμοθέτηση εξαντλητικών ωραρίων παρουσιάζονται ως παράγοντες που διαμορφώνουν συνθήκες επικίνδυνες για τους εργαζόμενους.
Η ΕΛΜΕ Ζακύνθου διαμηνύει ότι ο θάνατος στη δουλειά δεν μπορεί να θεωρείται αναπόφευκτος ή «κακιά στιγμή». Με σαφή θέση, ζητά πλήρη και ουσιαστική διερεύνηση του δυστυχήματος στη Βιολάντα, άμεση απόδοση ποινικών ευθυνών στην εργοδοσία και πολιτικών ευθυνών στην κυβέρνηση, κατάργηση κάθε καθεστώτος ασυλίας, καθώς και ουσιαστική ενίσχυση των ελέγχων για την υγεία και την ασφάλεια στους χώρους εργασίας, ιδιαίτερα στις νυχτερινές βάρδιες. Κεντρικό αίτημα παραμένει ο σεβασμός στη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια των εργαζομένων.
