Μετά από μια ιδιαίτερα μακρά σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, ολοκληρώθηκε η συνάντηση αντιπροσωπείας του αγροτικού κόσμου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Όπως αναφέρθηκε από κυβερνητικής πλευράς, η διαδικασία διήρκεσε συνολικά 4 ώρες και 20 λεπτά, με το σχόλιο ότι πρόκειται για διάρκεια ασυνήθιστη για σύσκεψη σε επίπεδο πρωθυπουργού. Παρά το εκτεταμένο εύρος της συζήτησης, τονίστηκε ότι δεν τέθηκε στο τραπέζι πακέτο νέων παροχών και ότι το «βασικό πλαίσιο» των εξαγγελιών παραμένει αμετάβλητο.
Η κυβερνητική ανάγνωση: «παραγωγική συζήτηση» με τεχνικές επεξεργασίες, όχι αλλαγή γραμμής
Στο κυβερνητικό επιτελείο η συνάντηση περιγράφηκε ως αναλυτική και ουσιαστική, με έμφαση σε θεσμικά και τεχνικά ζητήματα του πρωτογενούς τομέα. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, μίλησε για μια πολύωρη διαδικασία που επέτρεψε να εξεταστούν «επιμέρους ζητήματα», ενώ ανέφερε ότι συμφωνήθηκε να συζητηθούν πρόσθετες πτυχές του κόστους παραγωγής, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αντλία, καθώς και η ενίσχυση συγκεκριμένων καλλιεργειών. Παράλληλα, έγινε λόγος για συμμετοχή σε επιμέρους επιτροπές και για μια «σοβαρότερη προσέγγιση» ως προς το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.
Την ίδια στιγμή, το μήνυμα που εξέπεμψε ο υπουργός ήταν σαφές ως προς τα όρια: το πλαίσιο έχει ήδη τεθεί και δεν πρόκειται να υπάρξει ανατροπή των βασικών εξαγγελιών. Κατά τη δική του αποτίμηση, ορισμένα θέματα απαιτούν περαιτέρω επεξεργασία και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο τεχνικής διαβούλευσης, όμως δεν θα υπάρξει «κάτι πέραν» όσων έχουν ήδη ανακοινωθεί. Επιπλέον, ανέφερε ότι για τους κτηνοτρόφους έχει προγραμματιστεί ειδική συνεδρίαση την επόμενη ή μεθεπόμενη εβδομάδα υπό τον ίδιο τον πρωθυπουργό.
Σε δημόσια τοποθέτησή του το πρωί της Δευτέρας (19/1), ο κ. Τσιάρας υπογράμμισε ότι τα προβλήματα στον πρωτογενή τομέα είναι υπαρκτά και συνοδεύονται από σύγχρονες προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη, προσθέτοντας ότι έχουν ληφθεί αρκετά μέτρα στήριξης και ότι η κυβέρνηση διατηρούσε ανοιχτή τη διάθεση διαλόγου, ώστε να αναζητηθούν λύσεις στα επιμέρους ζητήματα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Οι αγρότες: «αναγνώρισαν το δίκαιο, αλλά κρύφτηκαν πίσω από δημοσιονομικά και ευρωπαϊκούς κανόνες»
Από την πλευρά των εκπροσώπων των αγροτών, ο Ρίζος Μαρούδας δήλωσε ότι τέθηκαν «δίκαια αιτήματα» και ότι αναγνωρίστηκε σε σημαντικό βαθμό η βασιμότητά τους. Ωστόσο, όπως είπε, η κυβερνητική απάντηση κινήθηκε στις γνωστές αναφορές στις δημοσιονομικές συνθήκες και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Στη δική του γραμμή, η κυβέρνηση διαθέτει –κατά την εκτίμησή του– τον δημοσιονομικό χώρο για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, αλλά όχι την πολιτική βούληση. Με αυτή τη βάση, κατέληξε ότι οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται, τονίζοντας ότι «κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος».
Τι θα ακολουθήσει: επιστροφή στα μπλόκα και συνελεύσεις – σύσκεψη στη Νίκαια την Τρίτη στις 18.00
Μετά το τέλος της συνάντησης, οι αγρότες αναμένεται να επιστρέψουν στα μπλόκα, όπου θα πραγματοποιήσουν γενικές συνελεύσεις για τη στάση τους από εδώ και πέρα. Στο μπλόκο της Νίκαιας έχει ήδη αποφασιστεί σύσκεψη για το απόγευμα της Τρίτης, στις 18.00, με στόχο τον καθορισμό των επόμενων κινήσεων.
Η εισαγωγική τοποθέτηση του πρωθυπουργού: διάλογος, υλοποίηση παρεμβάσεων και όρια
Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την προσδοκία για «παραγωγική» συζήτηση και σημείωσε ότι, κατά την άποψη της κυβέρνησης, αυτή η συνάντηση θα έπρεπε να έχει πραγματοποιηθεί νωρίτερα. Υποστήριξε ότι έχουν γίνει κινήσεις σε πολλά επίπεδα, αναφέροντας παρεμβάσεις στο αγροτικό ρεύμα και τη δυνατότητα επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στην αντλία, παρουσιάζοντάς την ως πάγιο αίτημα που μπορεί να ικανοποιηθεί, με δυνατότητα να συζητηθούν λεπτομέρειες εφαρμογής.
Παράλληλα, έκανε αναφορά σε ζητήματα υποστήριξης τιμών σε καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, μέσα από ανακατανομή κονδυλίων που –όπως ειπώθηκε– εξοικονομήθηκαν από τη μετάπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Τόνισε ότι δεν επιδιώκεται συμφωνία σε όλα, αλλά μια ουσιαστική συζήτηση που θα οδηγήσει σε εκτόνωση μιας περιόδου έντασης, η οποία –όπως είπε– δεν ωφέλησε ούτε τα δίκαια αιτήματα των αγροτών ούτε την κοινωνία. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι πρέπει να ακουστεί καθαρά τι μπορεί να γίνει και τι όχι.
Η αντιπροσωπεία και τα αιτήματα: 25 εκπρόσωποι, 6 παρατηρητές, λίστα 14 σημείων
Στη συνάντηση συμμετείχαν κυβερνητικά στελέχη και εκπρόσωποι της ΑΑΔΕ. Από την πλευρά των αγροτών, η αντιπροσωπεία περιγράφηκε ως αποτελούμενη από 25 εκπροσώπους και έξι παρατηρητές, οι οποίοι παρουσιάζουν λίστα 14 αιτημάτων, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια για λύσεις. Στα θέματα που αναφέρθηκαν περιλαμβάνονται το κόστος παραγωγής, η αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και η αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος.
Ως προς τη σύνθεση, αναφέρθηκαν ονόματα εκπροσώπων όπως: Ηλίας Αγγελακούδης, Γρηγόρης Γρουζίδης, Αποστόλης Βεσμελής, Γιάννης Τουρτούρας, Κώστας Σέφης, Ιορδάνης Φρονιμόπουλος, Δημήτρης Μηκές, Τάσος Χαλκίδης, Λάζαρος Ουζουνίδης, Βαγγέλης Μπέτσας, Γιάννης Καρναβίας, Κώστας Λιλικάκης, Κώστας Ζαρκάδουλας, Κώστας Παπαδάκης, Δημήτρης Παραμπάτης, Μπάμπης Τσιβίκας, Κώστας Δουρουμής, Παύλος Σπυρόπουλος, Θωμάς Μόσχος, Ιωάννης Κούτης, Χρήστος Τσέρνιος, Τάσος Γκιοργκίνης, Χάρης Σεσκλιώτης, Κώστας Λεονταράκης, Παναγιώτης Περράκης, καθώς και Κώστας Τζέλλας, Γιάννης Τσιούτρας, Σωτήρης Γιαννακός, Σωκράτης Αλειφτήρας και Ρίζος Μαρούδας.
Ένταση για την ευλογιά των αιγοπροβάτων: παρέμβαση πρωθυπουργού και «υπαρξιακό» ζήτημα για την κτηνοτροφία
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης σημειώθηκε μικροεπεισόδιο με αφορμή τη διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Πρωταγωνιστές ήταν ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Καστοριάς, Θωμάς Μόσχος, και ο καθηγητής και πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής του υπουργείου. Ο κ. Μόσχος άσκησε έντονη κριτική, θέτοντας θέμα εμβολιασμού, ενώ ο κ. Μπιλλίνης απάντησε σε υψηλούς τόνους, υπερασπιζόμενος τις εισηγήσεις της Επιτροπής. Στη συζήτηση παρενέβη ο κ. Τσιάρας, ρωτώντας τον κ. Μόσχο αν προτίθεται να αναλάβει την ευθύνη στην περίπτωση που η νόσος καταστεί ενδημική. Τελικά, ο πρωθυπουργός παρενέβη καθοριστικά, επισημαίνοντας ότι το θέμα είναι υπαρξιακό για την ελληνική κτηνοτροφία και ξεκαθαρίζοντας ότι δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο στο επίκεντρο: οι θέσεις Κέλλα και τα όρια των ενισχύσεων
Το κυβερνητικό επιχείρημα για τους περιορισμούς που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο επανέλαβε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Χρήστος Κέλλας, ο οποίος παρουσίασε τις θέσεις της κυβέρνησης ως προς τις κρατικές ενισχύσεις. Ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκε εις βάθος συζήτηση και ότι υπήρξαν απαντήσεις, ενώ σημείωσε πως «εκεί καθορίστηκε» επιπλέον μείωση δέκα λεπτών στο αγροτικό πετρέλαιο, την οποία συνέδεσε με την κατάργηση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, όπως το διατύπωσε, και πρόσθεσε ότι οι αγρότες «θα βάζουν πετρέλαιο με 1 ευρώ το λίτρο».
Σε σχέση με αίτημα για ενισχύσεις προϊόντων από τον κρατικό προϋπολογισμό και το δημοσιονομικό περίσσευμα, υπογράμμισε ότι δεν μπορούν να ληφθούν μέτρα που έρχονται σε αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, παραθέτοντας τέσσερις δρόμους μέσω των οποίων επιτρέπονται ενισχύσεις: μέσω Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης ή μέσω Στρατηγικού Σχεδίου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, μέσω ad hoc προγραμμάτων για φυσικές καταστροφές, μέσω de minimis ύψους 85 εκατ. ευρώ ετησίως, και μέσω μηδενισμού του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Αντίθετα, ανέφερε ότι απαγορεύονται ρητά επιχορηγήσεις σε οποιοδήποτε προϊόν από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς και η κατάργηση του ΦΠΑ στα καύσιμα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε ως μη ρεαλιστικά αιτήματα όπως η απομάκρυνση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ ή ο διπλασιασμός αγροτικών συντάξεων, παραθέτοντας ως τάξη μεγέθους το ποσό των 3,6 δισ. ευρώ.
Αναφερόμενος στο ζήτημα που θέτουν οι αγρότες για το αφορολόγητο πετρέλαιο στους εφοπλιστές, επισήμανε ότι, στη διεθνή νομοθεσία, τα ποντοπόρα πλοία λαμβάνουν αφορολόγητο καύσιμο ανεξαρτήτως λιμένα (ενδεικτικά ανέφερε Αθήνα/Πειραιά, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη). Για τους αγρότες, σημείωσε ότι έως τώρα, όπως έχει νομοθετηθεί μετά από συμφωνία, γίνεται επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ανά τρίμηνο με την υποβολή τιμολογίων.
Τέλος, μετέφερε τη θέση ότι 160 εκατ. ευρώ που περισσεύουν από τη βασική ενίσχυση θα κατευθυνθούν ισόποσα: 80 εκατ. ευρώ στην κτηνοτροφία και 80 εκατ. ευρώ στο σιτάρι και στο βαμβάκι, μέσω οικολογικών σχημάτων, υπογραμμίζοντας ότι η απευθείας ενίσχυση αγροτικών προϊόντων δεν επιτρέπεται.
Το συμπέρασμα της ημέρας: διάλογος με «κόκκινες γραμμές» και κινητοποιήσεις σε εξέλιξη
Η εικόνα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις των δύο πλευρών είναι μια συνάντηση υψηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας, στην οποία διατυπώθηκαν αιτήματα, εξηγήθηκαν περιορισμοί και συμφωνήθηκε περαιτέρω τεχνική επεξεργασία συγκεκριμένων θεμάτων. Ωστόσο, η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν μετακινείται από το βασικό πλαίσιο που έχει ήδη ανακοινωθεί, ενώ οι αγροτοσυνδικαλιστές δηλώνουν ότι οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται και ότι οι αποφάσεις για τα επόμενα βήματα θα ληφθούν στα μπλόκα, με κομβική τη σύσκεψη της Νίκαιας την Τρίτη στις 18.00.
