Την πλήρη κατάργηση των σχολικών επιτροπών υπερασπίστηκε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, απαντώντας στην κριτική που ασκείται προς την κυβέρνηση για την επιλογή της καθολικής κατάργησης του θεσμού. Όπως τόνισε, οι δήμοι έχουν πλέον την ευθύνη να καλύπτουν τις ανάγκες των σχολείων μέσα από τη χρηματοδότηση που λαμβάνουν.
Η διάταξη και το νέο σχήμα διαχείρισης
Με διάταξη που εντάσσεται στο ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, οι σχολικές επιτροπές καταργούνται, ακόμη και στις περιπτώσεις δήμων με περισσότερες από 100 σχολικές μονάδες, όπου μέχρι σήμερα είχαν διατηρηθεί. Οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται εφεξής στον οικείο δήμο.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αλλαγή συνδέεται με την ανάγκη δημιουργίας σύγχρονων διοικητικών δομών που να εξασφαλίζουν διαφάνεια και λογοδοσία, απορρίπτοντας τα «ευέλικτα σχήματα» που —όπως είπε— μπορεί να οδηγούν σε παρακάμψεις του υφιστάμενου πλαισίου. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν εγκαίρως σε προϋπολογισμούς και αναθέσεις, ώστε με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς να έχουν διασφαλίσει τις αναγκαίες προμήθειες για τα σχολεία, όπως συμβαίνει και σε άλλες δράσεις του δημοτικού έργου.
Οι τοποθετήσεις στην κοινοβουλευτική επιτροπή
Στη διαρκή κοινοβουλευτική Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, όπου εξετάζεται το νομοσχέδιο, κλήθηκαν φορείς να καταθέσουν απόψεις.
Ο πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΔΟΕ) Σπύρος Μαρίνης ζήτησε την επαναφορά των σχολικών επιτροπών και χαρακτήρισε την κατάργησή τους —που πλέον γίνεται καθολική— ως μέρος μιας στρατηγικής περικοπών σε κοινωνικές ανάγκες που σχετίζονται με την εκπαίδευση. Υποστήριξε ότι η επιλογή αυτή ευνοεί την αντίληψη των σχολείων ως «αυτόνομων οικονομικών μονάδων» που θα αναζητούν πόρους και χορηγίες. Παράλληλα, ανέφερε πως με τη νέα ρύθμιση απομακρύνονται από τη διαχείριση οι διευθυντές των σχολείων και οι εκπρόσωποι των γονέων, παραλληλίζοντας την εξέλιξη με τον αποκλεισμό αιρετών εκπροσώπων εργαζομένων από πειθαρχικά συμβούλια.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπάρχουν λειτουργικές δυσκολίες, ωστόσο υποστήριξε ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν αν υπήρχε στελέχωση των σχολικών επιτροπών με προσωπικό. Επιπλέον, προειδοποίησε ότι έτσι αποδυναμώνεται η διακριτή κρατική ευθύνη ως προς τη χρηματοδότηση των σχολείων και η ενιαία πανελλαδική εγγύηση των μορφωτικών δικαιωμάτων, εκτιμώντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις λειτουργούν ως προάγγελος για διάσπαση του ενιαίου σχολείου. Ο κ. Μαρίνης ανέφερε ακόμη περιπτώσεις όπου η χρηματοδότηση προς σχολεία έχει μειωθεί πάνω από 50% και υποστήριξε ότι τα υλικά που αποστέλλονται από τους δήμους είναι λιγότερα από τα απαιτούμενα ή χαμηλής ποιότητας, χωρίς να καλύπτουν βασικές ανάγκες.
Με αφορμή διάταξη για το πειθαρχικό δίκαιο που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο, ο πρόεδρος της ΔΟΕ ενημέρωσε ότι σήμερα χιλιάδες εκπαιδευτικοί —κυρίως νεοδιόριστοι— παραπέμπονται σε πειθαρχικά, επειδή συμμετείχαν σε απεργιακή κινητοποίηση που είχε προκηρύξει η Ομοσπονδία, ενώ, όπως σημείωσε, πρόκειται για απεργία που δεν έχει κριθεί παράνομη από τα δικαστήρια.
Από την πλευρά των γονέων, η πρόεδρος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Γονέων Μαθητών Ελλάδας Ευαγγελία Πλατανιά ζήτησε επίσης επανασύσταση των σχολικών επιτροπών και έκανε λόγο για υποχρηματοδότηση των σχολείων. Υποστήριξε ότι η κατάργηση των επιτροπών αποτελεί κρίκο σε μια αλληλουχία παρεμβάσεων που, κατά την εκτίμησή της, υπονομεύουν το δημόσιο σχολείο και την εκπαίδευση των παιδιών. Πρόσθεσε ότι σε περιοχές όπου οι σχολικές επιτροπές έχουν ήδη καταργηθεί καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις ακόμη και στα απολύτως απαραίτητα, με αποτέλεσμα να μην καλύπτονται στοιχειώδεις ανάγκες λειτουργίας.
Στη συζήτηση παρενέβη και η ΚΕΔΕ, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι με λιγότερες από 100 σχολικές μονάδες βρίσκονται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση για να «τρέξουν» τη διαδικασία, καθώς δεν είναι πλήρως προγραμματισμένοι και, όπως τονίστηκε, προκύπτουν έκτακτα ζητήματα που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται εύκολα.
Οι υπόλοιπες ρυθμίσεις του νομοσχεδίου
Πέρα από το σκέλος των σχολικών επιτροπών, το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει σειρά επιμέρους παρεμβάσεων, οι οποίες επίσης τέθηκαν υπόψη των φορέων κατά την ακρόαση.
Προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ και τρίτεκνοι
Στο νομοσχέδιο εντάσσονται ρυθμίσεις που αφορούν την ενίσχυση τρίτεκνων οικογενειών στο πλαίσιο προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ. Ο πρόεδρος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Τριτέκνων Ελλάδος Αντώνης Ντιούδης χαρακτήρισε θετική την εφαρμογή όσων είχαν ψηφιστεί τον Σεπτέμβριο του 2025, υπογραμμίζοντας ότι πλέον οι τρίτεκνοι γονείς θα διατηρούν ισοβίως την τριτεκνική ιδιότητα και θα μπορούν να συμμετέχουν στις διαδικασίες προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ με βάση αυτή. Ταυτόχρονα, ζήτησε η συγκεκριμένη πρόβλεψη να εναρμονιστεί με τις θετικές ρυθμίσεις που ισχύουν για τους πολύτεκνους.
«Βοήθεια στο Σπίτι» και συμμετοχή της ΕΣΑμεΑ
Ο γενικός γραμματέας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) Βασίλης Κούτσιανος αξιολόγησε ως σημαντική την πρόβλεψη ότι, κατά την κατάρτιση του προτύπου Κανονισμού παροχής υπηρεσιών του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι» των δήμων, θα ζητείται πλέον —πέρα από τη γνώμη της ΚΕΔΕ— και η γνώμη της ΕΣΑμεΑ.
Αυτοδίκαιη αργία: διευκρινίσεις και αλλαγές προϋποθέσεων
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρύθμιση για το πλαίσιο της αυτοδίκαιης αργίας υπαλλήλων. Με το άρθρο 21, αποσαφηνίζεται ότι όταν επιβάλλεται ποινή στερητική της ελευθερίας, η αυτοδίκαιη αργία ενεργοποιείται μόνο εφόσον ο υπάλληλος στερείται πράγματι την προσωπική του ελευθερία, δηλαδή όταν δεν έχει ανασταλεί η απόφαση ή η εκτέλεση της ποινής.
Παράλληλα, τροποποιείται διάταξη του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων: προβλέπεται ότι η αυτοδίκαιη αργία τίθεται σε ισχύ μόνο αν ο υπάλληλος έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο για κακούργημα, και όχι με βάση την απλή άσκηση ποινικής δίωξης. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η αλλαγή κρίνεται αναγκαία ώστε ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό μέτρο να εφαρμόζεται μόνο όταν έχουν κριθεί ότι υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για το αδίκημα. Κατά την ακρόαση, εκπρόσωποι της ΠΟΕ-ΟΤΑ ανέφεραν ότι οι διατάξεις κινούνται σε θετική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι παραμένουν διαφωνίες τους για κρίσιμα σημεία του νέου πειθαρχικού πλαισίου.
Αποσπάσεις διακριθέντων αθλητών και φορείς ΟΤΑ
Με το σχέδιο νόμου επεκτείνεται το δικαίωμα απόσπασης αθλητών που έχουν διακριθεί σε Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες ή στους Ολυμπιακούς Αγώνες Κωφών, ώστε να μπορούν να αποσπώνται και σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου αυτών.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Παραολυμπιονικών χαιρέτισε τη ρύθμιση, εκτιμώντας ότι θα επιταχυνθεί ο ρυθμός αποσπάσεων προς φορείς των ΟΤΑ με αντικείμενο τον αθλητισμό. Αντίστοιχα, ο Σύλλογος Ελλήνων Ολυμπιονικών χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική τη συμπερίληψη και των νομικών προσώπων των ΟΤΑ στους φορείς υποδοχής, εκτιμώντας ότι μπορεί να υπάρξει βελτίωση τόσο στον αθλητισμό όσο και στην κοινωνική αποδοχή διαφορετικών ομάδων πολιτών. Παράλληλα, διατυπώθηκε αίτημα ώστε η εισήγηση για τις αποσπάσεις να προέρχεται από εξειδικευμένο όργανο σε θέματα ολυμπισμού και αθλητισμού και να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για την ιεραρχία.
Δημοτική αστυνομία και προσωποπαγείς θέσεις για μετάταξη
Θετική στάση εξέφρασε το Πανελλήνιο Σωματείο Δημοτικών Αστυνομικών για την πρόβλεψη σύστασης προσωποπαγών θέσεων, όταν δεν υπάρχει κενή οργανική θέση, ώστε να διευκολύνεται η μετάταξη δημοτικών αστυνομικών σε ανώτερη κατηγορία εντός του ίδιου ΟΤΑ α’ βαθμού, με ταυτόχρονη δέσμευση αντίστοιχης κατηγορίας κενής οργανικής θέσης (άρθρο 6). Όπως αναφέρθηκε, αντιμετωπίζεται πρόβλημα που εμφανιζόταν όταν υπάλληλοι ολοκλήρωναν πανεπιστημιακές σπουδές, αλλά δεν μετατρεπόταν η θέση τους για να αξιοποιηθούν τα νέα τους προσόντα.
Μοριοδότηση μεταπτυχιακών/διδακτορικών: ρόλος του ΑΣΕΠ
Το νομοσχέδιο δίνει τη δυνατότητα στο ΑΣΕΠ να προβλέπει, σε προκηρύξεις που εκδίδει στο πλαίσιο γραπτών διαγωνισμών, μοριοδότηση μεταπτυχιακών ή διδακτορικών τίτλων ανεξαρτήτως γνωστικού αντικειμένου. Όπως αναφέρεται, η στάθμιση θα γίνεται ανά προκήρυξη από το ίδιο το ΑΣΕΠ, λαμβάνοντας υπόψη τον συνολικό σχεδιασμό και τον έλεγχο των δικαιολογητικών. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ Θανάσης Παπαϊωάννου σημείωσε ότι είναι θετικό να λαμβάνονται υπόψη οι τίτλοι σπουδών ακόμη και χωρίς συνάφεια, με επιφύλαξη για προκηρύξεις που αφορούν θέσεις με ανάγκη ειδικών γνώσεων, όπως, ενδεικτικά, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας.
Εθνικοί εμπειρογνώμονες: άρση εμπλοκής υπηρεσιακού συμβουλίου
Η Ένωση Ελλήνων Εθνικών Εμπειρογνωμόνων υποστήριξε ότι το σχέδιο νόμου επιλύει σημαντικό ζήτημα, καθώς καταργείται η εμπλοκή του υπηρεσιακού συμβουλίου στη διαδικασία ολοκλήρωσης των αποσπάσεων. Κατά την εκτίμησή της, έτσι θα περιοριστούν καθυστερήσεις που οδηγούν σε «έκθεση» της χώρας στο εξωτερικό. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι παραμένουν εκκρεμότητες που αφορούν τη διάρκεια και ανανέωση των αποσπάσεων, καθώς και την αξιοποίηση γνώσεων και εμπειρίας των εθνικών εμπειρογνωμόνων κατά τη θητεία τους σε ευρωπαϊκά όργανα.
Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και ηλεκτρονική βάση δεδομένων
Σε ό,τι αφορά τις ρυθμίσεις για τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (ΟΚοιΠ), οι φορείς που συμμετείχαν στην ακρόαση έκριναν θετική την πρόβλεψη δημιουργίας και τήρησης ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων. Ταυτόχρονα, τέθηκαν επιμέρους ζητήματα βελτίωσης της λειτουργίας τους, με το σκεπτικό ότι πρόκειται για χώρο που, όπως ειπώθηκε, στηρίζει έμπρακτα την κοινωνία και τους πολίτες.
Θρησκευτικό όνομα κληρικών/μοναχών στις ληξιαρχικές πράξεις
Τέλος, προβλέπεται δυνατότητα να προστίθεται στις ληξιαρχικές πράξεις κληρικών και μοναχών, μετά τη χειροτονία ή την κουρά, και το θρησκευτικό τους όνομα, το οποίο αποτελεί τη βάση με την οποία υπογράφουν την παρουσία τους έναντι του Δημοσίου. Ο εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, επίσκοπος Ταλαντίου Θεολόγος Αλεξανδράκης, ανέφερε ότι έως τώρα απαιτούνταν διαδικασία ταυτοπροσωπίας και συχνά προέκυπτε και οικονομική επιβάρυνση, καθώς πολλοί προσέφευγαν στα δικαστήρια για την προσθήκη του ονόματος, εκφράζοντας ευχαριστίες για τη νέα δυνατότητα.
Η συζήτηση του νομοσχεδίου συνεχίζεται στο κοινοβουλευτικό επίπεδο, με το επίκεντρο να παραμένει στην κατάργηση των σχολικών επιτροπών, αλλά και με σειρά παρεμβάσεων που αγγίζουν προσλήψεις, κοινωνικές υπηρεσίες, πειθαρχικό δίκαιο, αθλητισμό, ΟΤΑ και ζητήματα διοικητικής πρακτικής.
