Με μήνυμα για μια χρονιά «με υγεία και περισσότερα καλά νέα», ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εγκαινίασε την πρώτη ανασκόπηση του 2026, σκιαγραφώντας ένα περιβάλλον διεθνών ανατροπών και παράλληλα μια ατζέντα εσωτερικών παρεμβάσεων που εκτείνεται από την οικονομία και την Παιδεία έως την Υγεία, τη Δικαιοσύνη, την οδική ασφάλεια και τις υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Στην έναρξη της τοποθέτησής του, περιέγραψε έναν κόσμο που μεταβάλλεται «με ιλιγγιώδη ταχύτητα και απρόβλεπτο τρόπο», όπου αμφισβητούνται σταθερές που διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική τάξη. Σε αυτό το πλαίσιο, η «σταθερότητα» δεν θεωρείται δεδομένη, ενώ ως απάντηση προτάσσεται η «επιλογή της ευθύνης» μέσω ενεργής και αξιόπιστης παρουσίας, με διαρκή υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος.
Διεθνείς εξελίξεις: ανθρώπινα δικαιώματα, διεθνές δίκαιο και ευρωπαϊκή ασφάλεια
Η ανασκόπηση ξεκίνησε από τη διεθνή σκηνή, με αιχμή την ανάγκη της διεθνούς κοινότητας να μην επιδεικνύει ανοχή απέναντι σε «παράνομα και αυταρχικά καθεστώτα» που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα. Ειδικά για τη Βενεζουέλα, τέθηκε ως μόνη βιώσιμη προοπτική μια ομαλή και δημοκρατική μετάβαση, στηριγμένη στον σεβασμό της λαϊκής βούλησης και των διεθνών κανόνων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, όπως διατυπώθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δίκαιο πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς εξαιρέσεις.
Στην ευρωπαϊκή διάσταση, το ζήτημα της ασφάλειας παρουσιάστηκε όχι ως θεωρητική έννοια αλλά ως συλλογική υποχρέωση. Αναφορά έγινε στη συνάντηση του «Συνασπισμού των Προθύμων» στο Παρίσι για τη στήριξη της Ουκρανίας, όπου επαναβεβαιώθηκε η θέση υπέρ του διεθνούς δικαίου, υπέρ μιας δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης και υπέρ του απαραβίαστου των συνόρων. Ξεκαθαρίστηκε ότι δεν προβλέπεται αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία, ενώ δηλώθηκε συνέχιση της στήριξης, με ανοιχτό ενδεχόμενο συνδρομής «με άλλους τρόπους εκτός Ουκρανίας», δίνοντας έμφαση στη θαλάσσια επιτήρηση.
Στο ίδιο πνεύμα, διατυπώθηκε σαφής στήριξη προς τη Γροιλανδία, με την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο να περιγράφεται ως «πυξίδα» μέσα σε ένα πιο σκληρό διεθνές περιβάλλον. Ταυτόχρονα, επισημάνθηκε ρεαλιστική προσέγγιση στην υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος: οι συμμαχίες θεωρούνται κρίσιμες, αλλά καθοριστική παρουσιάζεται και η ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων, με ενδεικτική αναφορά στον επικείμενο κατάπλου του «Κίμωνα» στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας.
Οικονομία και φορολογία: μεταρρυθμίσεις, στήριξη και «όχι παιχνίδια» με τα δημόσια οικονομικά
Στο εσωτερικό μέτωπο, δόθηκε έμφαση στη συνέχιση μιας πολιτικής που χαρακτηρίζεται ως αποτελεσματική επί 6,5 χρόνια: ενίσχυση της οικονομίας μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, με παράλληλη αποφυγή κινδύνων για τα δημόσια οικονομικά. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε ότι μόνο την προηγούμενη χρονιά νοικοκυριά και επιχειρήσεις στηρίχθηκαν με πάνω από 2 δισ. ευρώ μέσω νέων παροχών και μόνιμων μειώσεων φόρων.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στο ότι, από τις αρχές του 2026, περίπου 4 εκατομμύρια φορολογούμενοι ξεκίνησαν να βλέπουν αυξήσεις στο εισόδημά τους, ως αποτέλεσμα φορολογικής μεταρρύθμισης. Υπογραμμίστηκε επίσης ότι από το 2019 έχουν υλοποιηθεί συνολικά 83 μειώσεις φόρων και εισφορών, με ειδική στόχευση στη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά, τους νέους, τους ένστολους, τους πιο ευάλωτους (όπως οι χαμηλοσυνταξιούχοι) και την ελληνική περιφέρεια.
Παιδεία: επικαιροποίηση καταλόγων, «αιώνιοι» φοιτητές και αποκατάσταση χώρων στις εστίες
Στην Παιδεία, η «λογική υπευθυνότητας και μεταρρύθμισης» αποτυπώθηκε σε μια σημαντική αλλαγή στα Δημόσια Πανεπιστήμια: την επικαιροποίηση των φοιτητικών καταλόγων, ύστερα από την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης διαγραφής μη ενεργών φοιτητών. Ο αριθμός των διαγραφών αναφέρθηκε σε 308.605, με περιπτώσεις εγγραφών ακόμη και δεκαετιών.
Το καθεστώς των «αιωνίων» φοιτητών περιγράφηκε ως άδικο για τα Ιδρύματα και τους ενεργούς φοιτητές, με την παρατήρηση ότι η φοιτητική ιδιότητα δεν είναι ισόβια στα σύγχρονα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Ταυτόχρονα, τονίστηκε ότι το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο, καθώς προβλέπει εξαιρέσεις και ευελιξία για εργαζόμενους φοιτητές, ζητήματα υγείας και σοβαρές οικογενειακές υποχρεώσεις, δίνοντας σε χιλιάδες νέους «δεύτερη ευκαιρία» να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Η ρύθμιση συνδέθηκε με τη βελτίωση της ποιότητας των σπουδών, της ακαδημαϊκής καθημερινότητας και των κριτηρίων που επηρεάζουν τις διεθνείς κατατάξεις.
Στο ίδιο πεδίο, αναφέρθηκε ο τερματισμός πολυετούς κατάληψης σε κοινόχρηστους χώρους της Φοιτητικής Εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στου Ζωγράφου. Με συνεργασία Πρυτανείας και διοίκησης του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, η Ελληνική Αστυνομία απομάκρυνε άτομα που, όπως επισημάνθηκε, δεν είχαν σχέση με το Πανεπιστήμιο. Οι χώροι (ένα γυμναστήριο και 32 αποθήκες) προβλέπεται, μετά την αποκατάστασή τους, να αποδοθούν ξανά στους ενοίκους της εστίας.
Υγεία και κοινωνική στήριξη: αναβαθμίσεις, λιγότερες αναμονές και νέα προγράμματα
Στον τομέα της δημόσιας υγείας, σημειώθηκε ως κομβική εξέλιξη η αναβάθμιση του αντικαρκινικού νοσοκομείου «Άγιος Σάββας». Από την Πέμπτη, ο αριθμός των λειτουργικών χειρουργικών αιθουσών αυξήθηκε από 5 σε 11, μετά την ανακαίνιση 9 αιθουσών. Η παρέμβαση περιγράφηκε ως απαιτητικό εγχείρημα που κατέστη δυνατό χάρη στις προσπάθειες των εργαζομένων και την αποφασιστικότητα των διοικήσεων, με στόχο ποιοτικότερες υπηρεσίες υγείας και μείωση των αναμονών, στο πλαίσιο της οικοδόμησης του «νέου ΕΣΥ».
Παράλληλα, ανακοινώθηκε ότι από την επόμενη ημέρα ξεκινά το Πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης, αφού ολοκληρώθηκε η εκπαίδευση των παρόχων. Έχουν εγκριθεί περίπου 2.500 αιτήσεις, με τους γονείς και κηδεμόνες να λαμβάνουν voucher έως 800 ευρώ μηνιαίως για εξειδικευμένες θεραπείες, όπως εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και άλλες υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης. Η παρέμβαση παρουσιάστηκε ως πρακτική ενίσχυση που μειώνει μέρος του κόστους και διευρύνει τις επιλογές, πέραν των θεραπειών που ήδη καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ για παιδιά με νευροαναπτυξιακά προβλήματα και λειτουργικές δυσκολίες.
Νερό στην Αττική: δεκαετές σχέδιο 2,5 δισ. και κάλεσμα για συνετή χρήση
Ιδιαίτερη ενότητα αφιερώθηκε στο νερό, με την επισήμανση ότι η Αττική βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη κρίση επάρκειας της τελευταίας τριακονταετίας. Η ΕΥΔΑΠ, όπως αναφέρθηκε, έχει καταρτίσει δεκαετές πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ, με νέες υποδομές και αναβάθμιση υφιστάμενων, καλύτερη διαχείριση αποθεμάτων, αυστηρότερη παρακολούθηση του δικτύου ύδρευσης και επαναχρησιμοποίηση του νερού.
Για τη χρηματοδότηση των έργων, έγινε αναπροσαρμογή των τιμολογίων, με τη σημείωση ότι παραμένουν τα φθηνότερα στην Ευρώπη. Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας περιγράφηκε ως κοινή προσπάθεια, τόσο από το κράτος μέσω υποδομών όσο και από τους πολίτες μέσω περιορισμού της σπατάλης.
Δικαιοσύνη: νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας και δραστική συμπίεση χρόνων αναμονής
Με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, η Δικαιοσύνη εισέρχεται σε νέο πλαίσιο, καθώς καθίσταται υποχρεωτικός ο ορισμός δικασίμου το αργότερο εντός 210 ημερών από την κατάθεση της αγωγής (δηλαδή 7 μήνες), με πρόβλεψη έως 10 μήνες για κατοίκους εξωτερικού. Σε αντιπαραβολή, έως τις 31/12/2025 οι υποθέσεις στην τακτική δικαιοσύνη προσδιορίζονταν σε 1.170 έως 1.315 ημέρες από την κατάθεση, χρόνοι που αντιστοιχούν σε πολυετείς αναμονές. Το μήνυμα ήταν ότι αυτή η πραγματικότητα αλλάζει.
Οδική ασφάλεια: μείωση θανατηφόρων τροχαίων και εντατικοί έλεγχοι
Η καθημερινότητα συνδέθηκε και με την ασφάλεια στους δρόμους. Επισημάνθηκε ότι ο αυστηρότερος Νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και η ενισχυμένη αστυνόμευση έχουν αποτέλεσμα: το 2025 καταγράφηκε η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση θανατηφόρων τροχαίων από χρονιά σε χρονιά στη χώρα, ύψους 21,5%. Με βάση στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, 522 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2025, έναντι 665 το 2024, με αναφορά ότι ο αριθμός του 2025 είναι χαμηλότερος ακόμη και από το έτος της πανδημίας. Παράλληλα, κατά την εορταστική περίοδο έγιναν χιλιάδες αλκοτέστ με αναλογικά λίγα θετικά αποτελέσματα, ως ένδειξη σταδιακής αλλαγής συμπεριφοράς. Η κατεύθυνση που περιγράφηκε είναι η συνέχιση παρεμβάσεων και κανόνων με επίκεντρο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Λαϊκές αγορές και δημόσιες υπηρεσίες: ψηφιοποίηση, μείωση γραφειοκρατίας και ταχύτερες διαδικασίες
Στο πεδίο της αγοράς, αναφέρθηκε συμφωνία που επιβεβαιώθηκε σε συνάντηση του Υπουργού Ανάπτυξης με εκπροσώπους των λαϊκών αγορών, έπειτα από διάλογο σχεδόν τεσσάρων μηνών. Προετοιμάζεται νομοθετική πρωτοβουλία για ριζική αναβάθμιση της λειτουργίας τους, με μείωση γραφειοκρατίας και διευκόλυνση εισόδου νέων παραγωγών και επαγγελματιών. Μεταξύ των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται: πλήρης ψηφιοποίηση αδειών και μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου, προκήρυξη όλων των κενών θέσεων, ηλεκτρονική κλήρωση, δημιουργία Ψηφιακής Πύλης Λαϊκών Αγορών, καθορισμός ανώτατου ημερήσιου τέλους, απλούστευση διαδικασιών αλλαγής θέσης ή αγοράς και βελτίωση του πλαισίου μεταβίβασης και αναπλήρωσης. Επίσης προβλέπεται ποσοστό 10% εποχικών θέσεων για παραγωγούς σε κάθε λαϊκή αγορά και δυνατότητα δημιουργίας αγορών παραγωγών με πρωτοβουλία δήμων και φορέων λειτουργίας. Στο ίδιο πλαίσιο στήριξης, έγινε αναφορά στην κατάργηση της υποχρέωσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για την ανανέωση αδειών τον Δεκέμβριο του 2024, που, όπως σημειώθηκε, διασφάλισε την απρόσκοπτη εργασία χιλιάδων ανθρώπων.
Από τις υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες, ανακοινώθηκε και νέα διαδικασία για τα διαβατήρια: η διακίνηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών μεταξύ των υπηρεσιών παραλαβής αιτημάτων και της Διεύθυνσης Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας θα γίνεται πλέον ηλεκτρονικά. Το μέτρο συνδέθηκε με λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερη και ασφαλέστερη εξυπηρέτηση και ενίσχυση της ασφάλειας της διαδικασίας, με τη διευκρίνιση ότι η εφαρμογή σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού και με πλήρη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων.
Αθλητισμός: 111 τοποθετήσεις διακεκριμένων πρωταθλητών στο Δημόσιο
Η ανασκόπηση έκλεισε με «εξαιρετικά θετική» είδηση για τον αθλητισμό: ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση 111 διακεκριμένων πρωταθλητών και πρωταθλητριών, τυπικών και Ατόμων με Αναπηρία, σε θέσεις του Δημοσίου, με δικαιώματα διορισμού που εκκρεμούσαν ακόμη και από το 2014 και αφορούν όλη την περίοδο έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η εξέλιξη παρουσιάστηκε ως αποκατάσταση ενός σημαντικού θεσμικού προνομίου για διεθνείς διακρίσεις, με περιπτώσεις αναμονής έως και 11 χρόνια.
Με τη φράση ότι πρόκειται για την πρώτη ανασκόπηση της χρονιάς και με ανανέωση του ραντεβού για την επόμενη Κυριακή, το μήνυμα έκλεισε, έχοντας προηγουμένως διατρέξει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: από την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου και τη θωράκιση της ασφάλειας έως τις εσωτερικές αλλαγές που, σύμφωνα με την περιγραφή, στοχεύουν σε πιο λειτουργικό κράτος και πιο διαχειρίσιμη καθημερινότητα.
